در فاصله کمتر از ۴۸ ساعت، دو شرکت OpenAI و Google دو رویکرد کاملاً متفاوت را در زمینه پیوند دادن هوش مصنوعی با امور مالی و پرداخت‌های الکترونیک رونمایی کردند. شرکت OpenAI با معرفی کیف پول اختصاصی خود مسیر اعطای مجوز خرید مستقیم به ایجنت‌های هوش مصنوعی را در پیش گرفته است، در حالی که Google ترجیح داده دستیار Gemini را تنها به دسترسی «صرفاً خواندنی» به حساب‌های بانکی مجهز کند. هر دو محصول در حال حاضر محدود به کاربران ایالات متحده هستند و پرسش‌های تازه‌ای را در زمینه‌های امنیت، حریم خصوصی و مسئولیت‌های حقوقی مطرح کرده‌اند.
ورود ایجنت‌های هوش مصنوعی به چرخه خرید با ChatGPT Wallet
شرکت OpenAI در تاریخ ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۱ آبان ۱۴۰۵) رسماً از ابزار جدیدی به نام ChatGPT Wallet رونمایی کرد. این کیف پول به ایجنت‌های هوش مصنوعی Dots اجازه می‌دهد تا به‌جای کاربر اقدام به خرید کالا و خدمات کنند. در فاز نخست، این قابلیت تنها برای مشترکان سرویس ChatGPT Pro در ایالات متحده فعال شده است و نهایی شدن هرگونه خرید، مستلزم تأیید مستقیم کاربر و احراز هویت بیومتریک است.
در این سیستم امنیتی، اطلاعات واقعی کارت‌های بانکی ذخیره نمی‌شود، بلکه با توکن‌های پرداخت جایگزین می‌گردد تا جزئیات کارت در اختیار ایجنت هوش مصنوعی یا فروشندگان قرار نگیرد. این خدمت با همکاری شبکه‌های پرداختی American Express، Mastercard و Visa و همچنین بانک Chase ساخته شده است. در فاز اول، تنها کارت‌های واجد شرایط صادرشده در آمریکا از این شبکه‌ها پذیرفته می‌شوند و در مورد کارت‌های Chase، فقط دارنده اصلی کارت مجاز به استفاده از این قابلیت خواهد بود و کاربران مجاز دسترسی ندارند.
نکته قابل توجه این است که OpenAI در فاز عرضه اولیه هیچ سهمی از تراکنش‌ها برنمی‌دارد. Chhaya Nayak، مدیر محصول پول‌سازی و پرداخت در OpenAI، در این باره گفت:
«هدف ما تمرکز بر فروشندگان و شرکای شبکه و ساختن یک پایه امن و آسان است.»
در حال حاضر، ChatGPT Wallet تنها در گفت‌وگو با ایجنت‌های Dots پشتیبانی می‌شود و در چت معمولی ChatGPT، محیط Work یا گفت‌وگوهای مستقل در پلتفرم Codex فعال نیست. با این حال، OpenAI قصد دارد در آینده امکان واگذاری کامل خریدها به ایجنت‌ها را با تعیین سقف هزینه و محدودیت‌های دلخواه کاربر فراهم کند.
واکنش خرده‌فروشان و انتشار راهنمای فنی برای ربات‌های خریدار
با وجود رونمایی از این سرویس، برخی پلتفرم‌های بزرگ دسترسی ایجنت‌های هوش مصنوعی را مسدود کرده‌اند. شرکت Amazon از قبل اجازه خرید ایجنت‌ها در فروشگاه خود را نمی‌دهد و یونایتد ایرلاینز (United Airlines) نیز اعلام کرده که دسترسی ایجنت‌های هوش مصنوعی برای رزرو بلیت را مسدود می‌سازد.
برای رفع این مشکل و تسهیل تعامل فروشندگان با ایجنت‌ها، OpenAI مستندی تحت عنوان «Commerce Partner Playbook» منتشر کرده است. این راهنما به فروشندگان آموزش می‌دهد تا دیواره آتش و شبکه توزیع محتوای (CDN) خود را برای شناسایی و تأیید ربات‌های مجاز از طریق استاندارد Web Bot Auth تنظیم نمایند.
رویکرد محافظه‌کارانه Google: اتصال Gemini به حساب‌های بانکی از طریق Plaid
یک روز پس از معرفی ابزار OpenAI، در تاریخ ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶، شرکت Google قابلیتی معرفی کرد که به کاربران اجازه می‌دهد چت‌بات Gemini را از طریق Google Wallet به حساب‌های بانکی خود متصل کنند. این ویژگی با هدف ارائه مشاوره‌های مالی شخصی، شناسایی اشتراک‌های غیرضروری و تدوین بودجه با نمودارهای پویا برای ردیابی جریان نقدینگی طراحی شده است.
بر خلاف مدل OpenAI، دسترسی Gemini به حساب‌های بانکی کاملاً اختیاری است و تنها اجازه خواندن اطلاعات را دارد و نمی‌تواند پولی را جابه‌جا یا سرمایه‌گذاری کند. این قابلیت که با همکاری شرکت فین‌تک Plaid توسعه یافته، هم‌اکنون در نسخه‌های وب و موبایل برای کاربران ایالات متحده در حال فعال‌سازی است.
ابهامات حریم خصوصی و مدیریت حافظه در ابزار مالی Google
اگرچه Google تأکید می‌کند دسترسی Gemini صرفاً خواندنی است و کاربر می‌تواند هر زمان آن را قطع کند، اما نکته‌ای ظریف در صفحات پشتیبانی این شرکت وجود دارد: اگر کاربر «فعالیت Gemini» (Gemini Activity) خود را روشن نگه دارد، Google ممکن است مدل را روی خلاصه‌های تراکنش‌ها آموزش دهد. همچنین برخی مکالمات ممکن است توسط بازبین‌های انسانی خوانده شوند که این موضوع با ادعای عدم آموزش روی داده‌های Wallet در تناقض ظاهری است و کاربران باید تنظیمات حریم خصوصی خود را بررسی کنند.
گوگل هم‌زمان صفحه جدیدی به نام «Memory Summary» معرفی کرده که نشان می‌دهد Gemini چه چیزهایی درباره کاربر (مانند اهداف و ترجیحات) به یاد می‌آورد. کاربران می‌توانند این موارد را ویرایش یا حذف کنند. این قابلیت در اروپا و بریتانیا در دسترس نیست.
مقایسه دو استراتژی: ایجنت خریدار در برابر مشاور مالی
تقابل این دو محصول نشان‌دهنده دو مسیر متفاوت در صنعت است. OpenAI الگوی «ایجنت به‌عنوان خریدار» را انتخاب کرده که یک تغییر پارادایم از هوش مصنوعی پیشنهاددهنده به تصمیم‌گیرنده و مجری پرداخت است، هرچند کاربر باید تأیید نهایی را بدهد. این رویکرد پرسش‌های عملی مهمی درباره مسئولیت خریدهای اشتباه یا کالای معیوب ایجاد می‌کند که OpenAI با تأیید بیومتریک و توکن پرداخت سعی در مدیریت آن دارد.
در مقابل، Google مسیر «مشاور مالی، نه خریدار» را پیش گرفته است. Gemini فقط می‌خواند و پیشنهاد می‌دهد. این رویکرد محافظه‌کارانه‌تر است و ریسک حقوقی کمتری دارد، زیرا تصمیم نهایی با کاربر است؛ هرچند کاربرانی که خواستار دستیار اجرایی برای انجام خودکار کارها هستند، تنها یک مشاوره حسابداری دریافت می‌کنند.