پیشنهاد ۱۷ میلیارد دلاری شرکت DoorDash برای تصاحب Instacart، رقابت در بازار تحویل سریع (Quick Commerce) آمریکا را وارد مرحله تازهای کرده است. بر اساس دادههای شرکت تحقیقات بازار Consumer Edge، در صورت نهایی شدن این ادغام، شرکت حاصل از ترکیب این دو پلتفرم حدود ۷۷ درصد از کل هزینهکردهای مصرفکنندگان در پلتفرمهای تحویل کالا در ایالات متحده را به خود اختصاص خواهد داد. رشد درآمد DoorDash طی سالهای اخیر و پس از خروج از حوزه انحصاری تحویل غذا و ورود به بخشهایی مانند خردهفروشی پوشاک و توسعه فروشگاههای اختصاصی تحویل سریع خود موسوم به DashMart شتاب گرفته است. درآمد این شرکت بین سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴ نزدیک به ۲۴ درصد و بین سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ نزدیک به ۲۸ درصد رشد داشته است. در مقابل، سهم Uber Eats از هزینهکردهای پلتفرمهای تحویل در آمریکا طی پنج سال گذشته در سطح زیر ۲۰ درصد ثابت مانده و سهم Instacart نیز در همین بازه زمانی از ۲۶ درصد به ۱۸ درصد کاهش یافته است.
تهدید آمازون و استراتژی تقابل DoorDash
انگیزه اصلی DoorDash برای پذیرش ریسکهای مالی و مقرراتی یک تصاحب سنگین ۱۷ میلیارد دلاری، مقابله با نفوذ روزافزون Amazon در حوزه تحویل سریع است. جان هارمون (John Harmon)، مدیربخش تحقیقات فناوری در موسسه Coresight Research در اینباره میگوید: «Amazon با سرعت به سمت تحویل سریعتر کالاها حرکت میکند.» اگرچه این شرکتها در ابتدا با ارزشهای پیشنهادی متفاوتی آغاز به کار کردند — DoorDash با تحویل غذا، Uber با اشتراک تاکسی، Instacart با تحویل خواربار و Amazon با فروش آنلاین کتاب — اما اکنون تمامی آنها تمرکز خود را بر تحویل سریعتر کالا به مشتریان معطوف کردهاند.
شرکت Amazon که سالها با سرویس Prime خود نماد تحویل دو روزه کالا شناخته میشد، امسال سرمایهگذاریهای سنگینی در حوزه تحویل ۳۰ دقیقهای و یکساعته انجام داده است. این شرکت در ماه مه سرویس Amazon Now را در دهها شهر بزرگ آمریکا راهاندازی کرد که امکان تحویل هزاران قلم کالا از جمله خواربار و کالاهای اساسی خانه را در مدت ۳۰ دقیقه یا کمتر فراهم میکند. همچنین در ماه مارس، سرویس تحویل یکساعته Amazon در صدها شهر فعال شد. ریسک اصلی برای DoorDash این است که Amazon بتواند همانگونه که در تحویل دو روزه تثبیت شد، به مرجع اصلی تحویلهای ۳۰ دقیقهای و یکساعته نزد مصرفکنندگان تبدیل شود.
برای متمایز ساختن خود از Amazon و کاهش نگرانیهای مربوط به قوانین ضدتراست، شرکت DoorDash در بیانیه مطبوعاتی خود بخش عمدهای را به تشریح منافع این ادغام برای فروشگاههای محلی اختصاص داد. طبق ادعای DoorDash، این ادغام به خردهفروشان و رستورانهای محلی — که بودجه کافی برای سرمایهگذاری مستقل در فناوری را ندارند — اجازه میدهد تا به خدمات لجستیکی و تکنولوژیهای پیشرفتهتری دسترسی داشته باشند. در بیانیه این شرکت آمده است: «خردهفروشان خواربار بیشتری میتوانند از فناوری Instacart برای راهاندازی وبسایتها و شبکههای رسانهای خردهفروشی (Retail Media Networks) خود استفاده کنند و درآمد حاصل از فروش و تبلیغات خود را افزایش دهند.» علاوه بر این، برندها یک جایگزین مقیاسپذیر برای دسترسی آنلاین به مشتریان پیدا میکنند و خردهفروشان میتوانند ظرفیت سفارشگیری خود را از طریق خدمات تحویل DashMart ارتقا دهند.
پتانسیلهای تبلیغاتی و پادفند اوبر
تصاحب Instacart توسط DoorDash این سوال را مطرح میکند که Uber چگونه میتواند موقعیت خود را در بازار تحویل روزانه حفظ کند. یکی از پاسخهای Uber توسعه فعالیت در بازارهای بینالمللی است. در همین راستا، Uber در ماه ژوئیه از تصمیم خود برای تصاحب شرکت آلمانی Delivery Hero به ارزش ۱۵ میلیارد دلار خبر داد که به گزارش خبرگزاری Reuters، بزرگترین گروه تحویل غذا در خارج از چین را ایجاد خواهد کرد. علاوه بر این، Uber دارای بخش سفرهای شهری است که DoorDash از آن بیبهره است؛ بخش عمده سرمایهگذاریهای اخیر Uber بر بهبود حاشیه سود این بخش از طریق فناوری خودروهای خودران و توسعه سرویس اشتراکی Uber One متمرکز بوده است.
از منظر رسانههای خردهفروشی، ترکیب DoorDash و Instacart فرصتهای تبلیغاتی چشمگیری ایجاد میکند، چرا که دادههای مربوط به سفارشهای رستورانی و خواربار در یک نقطه یکپارچه میشوند. گرگ کارلوچی (Greg Carlucci)، مدیر ارشد و تحلیلگر در موسسه Gartner در اینباره میگوید: «اگر فردی آگهی تبلیغاتی را در DoorDash ببیند اما خرید خود را از طریق Instacart در یک فروشگاه خردهفروشی انجام دهد، این ادغام امکان سنجش دقیقتر نتایج تبلیغات را فراهم میکند.» با این حال، Uber این مزیت را دارد که خریداران را در هنگام سفر یا تعطیلات و از طریق اپلیکیشن درخواست خودرو هدف تبلیغات قرار دهد. کارلوچی میافزاید: «تحویل آخرین مایل (Last-mile delivery) آخرین جبههای است که کنترل حجم زیادی از تراکنشهای جدید را در دست دارد.»
مدیریت موجودی در Cotopaxi و چالش اصالت کالا در iHerb
در تحولی دیگر در حوزه خردهفروشی، برند Cotopaxi فصل خریدهای تعطیلات را با کمپین «Cotodays» آغاز کرده است. طبق گزارش جولیا والدو (Julia Waldow)، این برند از اول تا ۱۱ نوامبر، هر دو روز یکبار محصولات جدیدی را عرضه میکند. این تاکتیک بازاریابی نهتنها به ایجاد هیجان و جذب مشتریان جدید پیش از دوره کلیدی «جمعه سیاه و دوشنبه سایبری» (BFCM) کمک میکند، بلکه راهکاری هوشمندانه برای مدیریت موجودی محسوب میشود تا برندها مجبور به سرمایهگذاری سنگین برای انباشت کالای اضافه نباشند.
از سوی دیگر، در بازار رو به رشد مکملهای غذایی آنلاین، نگرانی در مورد اصالت محصولات افزایش یافته است. بر اساس نظرسنجی خردهفروشی آنلاین iHerb که گزارش آن توسط گابریلا بارخو (Gabriela Barkho) تهیه شده، ۵۴ درصد از خریداران آنلاین مکملهای غذایی نگران ورود کالاهای تقلبی به بازار هستند. این نظرسنجی از میان ۲۷۹۵ فرد بزرگسال در ایالات متحده و در بازه زمانی ۱۷ تا ۲۱ سپتامبر انجام شده و نشاندهنده بررسی دقیقتر زنجیره تامین توسط iHerb از اوایل سال جاری میلادی است.
