بر اساس گزارش جدید مؤسسه حقوقی DLA Piper، نوسانات شدید قیمت فلزات بحرانی به مانعی جدی سر راه اجرای پروژههای معدنی و ذخیرهسازی انرژی تبدیل شده است. نظرسنجی از ۵۵۰ توسعهدهنده، سرمایهگذار و فعال صنعت معدن نشان میدهد که حداقل یکچهارم از پاسخدهندگان، عدم ثبات قیمتها را عامل اصلی متوقف ماندن پروژهها میدانند. در این میان، ۲۳ درصد از شرکتکنندگان اعلام کردهاند که پروژههای دارای توجیه اقتصادی آنها به دلیل قیمتهای غیرقابل پیشبینی کالاها و تحت تأثیر تعرفهها، جنگها و تنشهای ژئوپلیتیک، با تعویق یا لغو کامل مواجه شدهاند. همچنین ۱۲ درصد از فعالان این صنعت، نوسان قیمت را یک عامل بازدارنده قطعی برای توسعه پروژهها توصیف کردهاند.
تأثیر دومینووار نوسانات بر تامین مالی و اعتماد سرمایهگذاران
بزرگترین مانع پیش روی سرمایهگذاری در حال حاضر، تمایل نداشتن به تخصیص سرمایه در شرایط عدم قطعیت شدید قیمتهای آتی کالاهاست. گزارش DLA Piper نشان میدهد که بیش از نیمی از پاسخدهندگان، نوسان قیمت را به عنوان یک محدودیت عمده بر سر راه سرمایهگذاری در استخراج یا فرآوری فلزات قلمداد میکنند که تمامی مراحل چرخه حیات پروژه را تحت تأثیر قرار میدهد.
الکس جونز (Alex Jones)، شریک بخش منابع طبیعی در DLA Piper، در این باره میگوید: «فشارهای غیرقابل پیشبینی قیمتگذاری، اثری دومینووار در سراسر این بخش ایجاد کرده است؛ امری که موجب کاهش اعتماد سرمایهگذاران، محدود شدن ساختارهای تامین مالی و در نهایت منجر به تاخیر در پروژهها، تجدید ارزیابی قیمتها و در برخی موارد رهاسازی کامل پروژهها میشود.»
بر اساس آمار این گزارش، ۲۸ درصد از شرکتکنندگان در انعقاد قراردادهای پیشخرید بلندمدت و قابل اتکا با بانکها با چالش مواجه شدهاند، ۲۷ درصد تصمیمات سرمایهگذاری خود را به تعویق انداختهاند و ۲۶ درصد نیز با افزایش هزینه تامین سرمایه روبرو شدهاند.
واکنش متفاوت بازارها از آمریکا و بریتانیا تا آلمان و استرالیا
بررسیهای منطقهای این گزارش نشان میدهد که پروژهها در بریتانیا و ایالات متحده بیشترین آسیب را از نوسانات قیمت متحمل شدهاند؛ به طوری که به ترتیب ۱۶ درصد و ۱۸ درصد از شرکتکنندگان در این دو کشور، نوسان قیمت را عامل بازدارنده قطعی برای توسعه پروژه دانستهاند.
در مقابل، فعالان بازار آلمان نگاه متفاوتی به این مسئله دارند. آلمان تنها بازاری در میان کشورهای مورد بررسی است که شرکتکنندگان آن اعلام کردهاند نوسان قیمت یک مانع قطعی به شمار نمیرود و تنها ۸ درصد از پاسخدهندگان آن را یک مشکل بزرگ تلقی میکنند. این امر باعث شده است تا توسعهدهندگان به دنبال مناطقی باشند که امکان کنترل بیشتر و نزدیکی به زنجیره تامین را در فراز و نشیبهای بازار فراهم میسازند.
الیور رایت (Oliver Wright)، دیگر شریک موسسه DLA Piper، میگوید: «این روند نشان میدهد سرمایههای بالقوه به احتمال زیاد در مناطقی تمرکز خواهند یافت که اعتبار عملیاتی بالاتر و نزدیکی بیشتری به زنجیرههای تامین و تقاضا ارائه میدهند.» در همین حال، پاسخدهندگان استرالیایی نوسان قیمت را تنها یکی از چندین فاکتور مهم در پروژهها میدانند و آن را یک مانع بزرگ تلقی نمیکنند.
گرایش به ادغام عمودی و اصلاح مکانیزمهای قیمتگذاری
برای کاهش ریسک ناشی از بازارهای نوسانی و شاخصهای قیمتگذاری که تحت تاثیر چین قرار دارند، شرکتها به شکل فزایندهای به استراتژی ادغام عمودی روی آوردهاند. حداقل ۳۷ درصد از توسعهدهندگان و ۳۲ درصد از تولیدکنندگان مواد خام و استخراجکنندگان حاضر در نظرسنجی، این روش را اتخاذ کردهاند تا مراحل بیشتری از تولید—از استخراج و پالایش گرفته تا ساخت و بازیافت—را تحت کنترل داشته باشند.
الیور رایت در این زمینه توضیح میدهد: «سالها شرکتها مجبور بودند به زنجیرههای تامینی متکی باشند که کنترلی بر آنها نداشتند و نوسانات اخیر نشان داد که شروط تامین و قیمتگذاری تا چه حد سریع تغییر میکنند. در نتیجه، توسعهدهندگان و معدنکاران اکنون فعالانه تلاش میکنند بخشهایی از زنجیره را که بیشترین وابستگی را به آن دارند—از معدن و پالایشگاه تا کارخانه بازیافت—در اختیار بگیرند تا فشارهای بالادستی دیگر عملیات آنها را مختل نکند.»
علاوه بر ادغام عمودی، فعالان صنعت به دنبال بازتعریف نحوه تعیین قیمتها هستند. ۳۷ درصد از شرکتکنندگان معتقدند قیمتگذاری مرتبط با قطعات عملکرد بهتری نسبت به قیمتهای نقدی مواد خام دارد. همچنین ۴۸ درصد از تولیدکنندگان مواد خام و استخراجکنندگان تمایل بیشتری به قیمتگذاری ثابت بلندمدت با تعدیلهای دورهای دارند.
دونالد شوارتز (Donald Swartz)، مدیرعامل شرکت Rare Earth Americas، در این گزارش تاکید میکند: «هدف باید این باشد که بپذیریم زنجیرههای تامین فلزات استراتژیک، ارزشی فراتر از قیمت روزانه بازار نقدی دارند.»
رایت نیز در جمعبندی میافزاید: «بر اساس تحقیقات ما، انتظار داریم صنعت معیار قراردادهای خود را تغییر دهد؛ چه از طریق قیمتگذاری متصل به قطعات، کف قیمت یا ساختارهای ترکیبی.» در پایان گزارش نیز اشاره شده است که این شرکت حضور یک زون پرعیار مس و روی را در کانسار Strong & Harris خود تایید کرده است.
