پژوهش جدید موسسه تحقیقاتی BrightEdge نشان می‌دهد که برندهای بزرگ صنعت گردشگری و سفر بر رتبه‌بندی و پاسخ‌های تولیدشده در موتورهای جستجوی مبتنی بر هوش مصنوعی، از جمله ChatGPT و قابلیت AI Overviews گوگل، تسلط کامل دارند. با این حال، داده‌های این پژوهش مشخص می‌سازد که با وجود تسلط این برندها بر پرسش‌های حوزه سفر، برندهای پیشتاز بر اساس بخش و حوزه تخصصی مورد پرسش متفاوت هستند و در عین حال، فرصت‌های ویژه‌ای برای وب‌سایت‌های کوچک‌تر و تولیدکنندگان محتوای مبتنی بر تجربه انسانی ایجاد شده است.

پیشتازی برندهای شاخص سفر در پلتفرم‌های هوش مصنوعی

بر اساس گزارش BrightEdge، برندهای سرشناسی همچون American Airlines، Royal Caribbean و Expedia رهبری دسته‌های خود را هم در Google AI Overviews و هم در ChatGPT بر عهده دارند. این داده‌ها نشان می‌دهد که آگاهی از برند و اعتماد مصرف‌کنندگان نقش کلیدی در نمایش آنها توسط مدل‌های هوش مصنوعی ایفا می‌کند.

در حوزه خطوط هوایی، شرکت American Airlines با کسب ۲۶.۶ درصد سهم پاسخ‌ها در Google AI Overviews و ۲۵.۳ درصد در ChatGPT مقام نخست را دارد. فاصله این شرکت با رقیب خود United Airlines در AI Overviews گوگل ۶.۱ واحد درصد و در ChatGPT معادل ۹.۱ واحد درصد است.

در بخش خطوط کروز، شرکت Royal Caribbean در هر دو موتور پیشتاز است و به ترتیب ۲۴.۸ درصد از سهم پاسخ‌های گوگل و ۲۸.۸ درصد از پاسخ‌های ChatGPT را به خود اختصاص داده است. همچنین شرکت‌های Royal Caribbean و Carnival در نمونه‌های بررسی‌شده ChatGPT دیده می‌شوند، در حالی که Viking میزان رؤیت‌پذیری به نسبت کمتری ثبت کرده است.

در دسته پلتفرم‌های رزرو، میزان رؤیت‌پذیری (visibility) شرکت Expedia در Google AI Overviews حدود ۲.۲ برابر Kayak است (۳۱.۳ درصد در برابر ۱۴.۴ درصد). در ChatGPT نیز این شکاف رقابتی به ۱.۴ برابر می‌رسد.

تفاوت الگوی رهبری در هتلداری و پرسش‌های اقتصادی

در بخش هتلداری، نتایج متفاوتی در دو موتور جستجوی هوش مصنوعی به چشم می‌خورد. هتل‌های زنجیره‌ای Hilton با ۲۸.۳ درصد در صدر Google AI Overviews قرار دارد، در حالی که Marriott با ۲۹.۴ درصد رهبری پاسخ‌های ChatGPT را در دست گرفته است.

پژوهش BrightEdge همچنین نشان می‌دهد که برندهای بزرگ در پرسش‌های مرتبط با قیمت و واژه‌هایی نظیر «ارزان» (cheap) چالش جدی برای رقبای کوچک‌تر ایجاد کرده‌اند:

  • پلتفرم‌های رزرو در ۷۸ درصد از پاسخ‌های AI Overviews گوگل که شامل کلماتی مانند «ارزان»، «پیشنهاد ویژه» (deal)، «اقتصادی» (budget) یا «لحظه آخری» (last-minute) هستند، ظاهر می‌شوند؛ در حالی که این میزان برای سایر پرسش‌ها تنها ۱۷ درصد است.
  • پلتفرم Expedia به تنهایی در ۴۴ درصد از پاسخ‌های مرتبط با بودجه و قیمت اقتصادی حضور دارد.
  • با این حال، موسسه BrightEdge تاکید می‌کند این یک همبستگی مشاهده‌شده است و به معنای آن نیست که استفاده از این کلمات لزوماً باعث حضور برند می‌شود.

فرصت وب‌سایت‌های کوچک و محتوای مبتنی بر تجربه انسانی

یکی از نکات مهم پژوهش BrightEdge این است که جستجوی هوش مصنوعی مانند جستجوی سنتی به وب‌سایت‌ها لینک نمی‌دهد. به همین دلیل این مرکز به‌جای رتبه‌بندی نتایج فردی، از شاخص «سهم صدا» (share of voice) استفاده می‌کند، زیرا هوش مصنوعی موقعیت‌های رتبه‌بندی سنتی ندارد.

تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد تنها ۹ درصد از پرسش‌های بررسی‌شده در Google AI Overviews دارای «قصد رزرو» (booking intent) هستند. در مقابل، بخش عمده پرسش‌ها به گروه‌های «الهام‌بخشی» (inspiration) و «مقایسه» (comparison) تعلق دارند:

  • در پاسخ‌های دارای قصد رزرو در AI Overviews، حدود ۳۸ درصد از پرسش‌ها نام یک پلتفرم رزرو را قید می‌کنند، اما این رقم در پرسش‌های الهام‌بخش تنها ۱۲ درصد است.
  • پلتفرم‌ها و سازمان‌هایی مانند YouTube، Reddit و AAA حضور پررنگ‌تری در پرسش‌های الهام‌بخش دارند.
  • هتل‌ها و خطوط کروز بیشتر در پرسش‌های مقایسه‌ای دیده می‌شوند، در حالی که پلتفرم‌های رزرو در پرسش‌های با قصد رزرو غلبه دارند.

این ساختار، یک روزنه امید برای وب‌سایت‌های کوچک‌تر، وبلاگ‌های سفر و انجمن‌های گفتگو ایجاد کرده است. نتایجی که حاوی محتوای تولیدشده توسط کاربر (UGC) و واجد کیفیت تجربه انسانی هستند، در پرسش‌های مرتبط با الهام‌بخشی و نظرات ذهنی رتبه بهتری می‌گیرند. در این نوع پرسش‌های کیفی، تسلط برندهای بزرگ کاهش می‌یابد و زمینه‌ای برای ورود وب‌سایت‌های کوچک‌تر فراهم می‌شود تا با ارائه تجربه واقعی، قضاوت انسانی و تحلیل‌های کارشناسانه، مخاطبان را جذب کنند.