شرکت اپل در اقدامی بی‌سروصدا اما بسیار گسترده، در حال آماده‌سازی زیرساختی برای مسدود کردن صدها شرکت فعال در حوزه داده و تبلیغات برنامه‌ریزی‌شده (Programmatic Advertising) در سیستم‌عامل iOS است. این تصمیم که گامی فراتر از اقدامات پیشین این غول فناوری در زمینه حریم خصوصی به شمار می‌رود، می‌تواند دسترسی فعالان صنعت تبلیغات دیجیتال را به کاربران دستگاه‌های اپل به‌شدت محدود کند.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، اپل دو هفته پیش با انتشار به‌روزرسانی iOS 27، فعالیت چند بازیگر بزرگ حوزه داده و تبلیغات از جمله شرکت دِ ترید دسک (The Trade Desk) و طرح هویت دیجیتال آن موسوم به Unified ID 2.0، لایو‌رمپ (LiveRamp)، آی‌دی۵ (ID5)، پرموتیو (Permutive) و اودیجنت (Audigent) را از جمع‌آوری داده یا نمایش تبلیغات در مرورگر سافاری (Safari) مسدود کرد. از آنجا که تمامی مرورگرهای موبایل در سیستم‌عامل اپل ملزم به استفاده از موتور وب‌کیت (WebKit) هستند، این مسدودسازی عملاً در تمامی مرورگرهای تحت iOS اعمال شد. اکنون منابع آگاه فاش کرده‌اند که لیست اولیه اپل جای خود را به فهرستی بسیار گسترده‌تر شامل صدها پلتفرم داده مشتریان (CDPs)، شرکت‌های فناوری تبلیغات (AdTech)، ابزارهای بازاریابی دیجیتال (MarTech)، فروشندگان داده و اپراتورهای گراف هویت داده داده است.
مکانیزم پویا و مسدودسازی آنی در وب‌کیت
دو منبع مطلع از به‌روزرسانی‌های وب‌کیت اعلام کرده‌اند که لیست اولیه شرکت‌های مسدودشده اکنون کنار گذاشته شده و فرآیند جدیدی جایگزین آن شده است. در این فرآیند پویا، دستگاه‌های مجهز به iOS به‌طور منظم به یک لیست از راه دور (Remote List) متصل می‌شوند و دستورالعمل‌های مسدودسازی را دریافت می‌کنند. پیش از این، اپل برای اضافه یا حذف کردن یک شرکت از لیست سیاه خود باید نسخه جدیدی از سیستم‌عامل iOS را منتشر می‌کرد؛ اما با ساختار جدید، این تغییرات به صورت آنی و بدون نیاز به به‌روزرسانی سیستم‌عامل اعمال می‌شوند.
این مکانیزم جدید، شرکت‌های فعال در حوزه فناوری تبلیغات را در وضعیت بلاتکلیفی شدیدی قرار می‌دهد. بسیاری از این شرکت‌ها ممکن است حتی متوجه نشوند که نامشان به لیست «مسدودسازی احتمالی» اضافه شده یا اینکه وضعیت آن‌ها از حالت تعلیق به مسدودسازی فعال تغییر کرده است. به گفته منابع آگاه، شرکت‌های بزرگی مانند The Trade Desk و LiveRamp همچنان در دستگاه‌های مجهز به iOS 27 مسدود هستند و این سیاست جدید نشان‌دهنده عزم اپل برای اعمال ممنوعیت‌های گسترده‌تر و دسته‌جمعی علیه پلتفرم‌های مدیریت داده (DMPs) و پلتفرم‌های سمت تقاضا (DSPs) است.
لیست پنهان در گیت‌هاب و ابهام در معیارهای اپل
فهرست کامل شرکت‌هایی که در معرض مسدودسازی قرار دارند در یک مخزن خصوصی در پلتفرم گیت‌هاب (GitHub) نگهداری می‌شود و دسترسی عمومی به آن امکان‌پذیر نیست. با این حال، یکی از افرادی که به این لیست دسترسی داشته، به رسانه AdExchanger اجازه داده است تا به صورت اجمالی نام‌های موجود در آن را مشاهده کند، هرچند امکان مستندسازی یا اشتراک‌گذاری کامل این فهرست فراهم نشده است. در حال حاضر، تنها اپل از معیارهای دقیق مسدود شدن یا رفع انسداد این پلتفرم‌ها آگاه است.
رسانه AdExchanger برای دریافت نظرات شرکت‌هایی که در مرحله نخست مسدود شده بودند اقدام کرد، اما تا زمان انتشار این گزارش پاسخی دریافت نکرده است. بررسی کدهای مربوط به به‌روزرسانی وب‌کیت نشان می‌دهد که مهندسان اپل معیارهای مشخصی را برای شناسایی و تفکیک این شرکت‌ها تعریف کرده‌اند. دستوراتی نظیر «isRequestToKnownCrossSiteTracker» (آیا درخواست به یک ردیاب شناخته‌شده بین‌سایتی ارسال شده است)، «!supportsFingerprintingScriptRequests» (عدم پشتیبانی از درخواست‌های اسکریپت انگشت‌نگاری دستگاه) و «!supportsTrackingPreventionContentRuleListRequests» (عدم پشتیبانی از قوانین جلوگیری از ردیابی) در کدهای جدید وب‌کیت دیده می‌شوند.
آیا گوگل از این محدودیت‌ها مستثنی است؟
یکی از پرسش‌های کلیدی در این میان، وضعیت شرکت گوگل (Google) است. در حال حاضر تلاش‌ها برای تأیید اینکه آیا دامنه‌های متعلق به گوگل، از جمله «ad.doubleclick.net» که دامنه اصلی کوکی‌های شناسایی گوگل به شمار می‌رود، در لیست تعلیقی وب‌کیت اپل قرار دارند یا خیر، ادامه دارد. این احتمال وجود دارد که گوگل به دلایل استراتژیک یا فنی از این محدودیت‌های سخت‌گیرانه مستثنی شده باشد.
اقدام جدید اپل نشان می‌دهد که این شرکت عزم خود را برای تغییر بنیادین در اکوسیستم تبلیغات دیجیتال جزم کرده است؛ تصمیمی که فراتر از محدود کردن چند بازیگر خاص، کل ساختار جمع‌آوری داده و ردیابی کاربران در دستگاه‌های هوشمند را هدف قرار داده است.