سازمانهای خبری که از شرکت OpenAI شکایت کردهاند، از یک قاضی فدرال خواستهاند تا به نظریه وزارت دادگستری ایالات متحده (DOJ) مبنی بر اینکه آموزش مدلهای بزرگ زبان (LLMs) با استفاده از مطالب دارای حق چاپ (کپیرایت) مصداق «استفاده منصفانه» (fair use) است، بهای اندکی بدهد. روزنامههای شاکی، از جمله نیویورک تایمز (The New York Times)، استدلال میکنند که وزارت دادگستری آمریکا با اتخاذ این موضع، از صنعت هوش مصنوعی به قیمت نابودی ناشران خبری و دیگر تولیدکنندگان محتوا حمایت میکند. این تشکلهای رسانهای در اسنادی که روز دوشنبه به دادگاه ارائه کردند، هشدار دادند که موضع دولت ایالات متحده میتواند به نابودی تحریریههای خبری منجر شود.
هشدار ناشران درباره نابودی تحریریههای خبری و آینده روزنامهنگاری
ناشران مطبوعاتی در لایحه جدید خود که به قاضی سیدنی اچ. استاین (Sidney H. Stein) در دادگاه منطقهای جنوب نیویورک ارائه شده است، با طرح پرسشهایی جدی درباره آینده رسانهها نوشتند:
«پس از آن چه خواهد شد؟ وقتی همه روزنامهنگاران آموزشدیده شغل خود را از دست بدهند، چه کسی اخبار را گزارش خواهد کرد؟»
این تقابل حقوقی از سال ۲۰۲۳ آغاز شد؛ زمانی که روزنامه نیویورک تایمز (که بعدها سازمانهای خبری دیگری نیز به آن پیوستند) ادعا کرد شرکت OpenAI به روشهای مختلفی قوانین کپیرایت را نقض کرده است. این تخلفات شامل استفاده غیرمجاز از مقالات روزنامهها برای آموزش چتباتها و همچنین نمایش بخشهای بزرگی از مقالات به صورت کلمه به کلمه در پاسخ به پرسشهای کاربران بوده است.
استدلال وزارت دادگستری آمریکا در دفاع از هوش مصنوعی
در مقابل، وزارت دادگستری ایالات متحده در اوایل ماه جاری میلادی با ارائه یک «بیانیه منافع» (statement of interest) به دادگاه، استدلال کرد که بهرهبرداری شرکتهای هوش مصنوعی از مقالات برای اهداف آموزشی، نوعی فعالیت تحولآفرین (transformative activity) است که تحت حمایت مفاهیم استفاده منصفانه قرار میگیرد. وزارت دادگستری در دفاعیه خود آورده است:
«هدف از این کپیبرداری (که ساخت یک مدل هوشمند و تعاملی است) با هدف اثر کپیشده (که استفاده از زبان برای سرگرم کردن یا آموزش مستقیم مخاطبان است) تفاوت ماهوی دارد.»
دولت آمریکا همچنین تأکید کرده است که مدلهای بزرگ زبان در حال حاضر به محققان در حوزههای مختلف برای دستیابی به پیشرفتهای بزرگ کمک میکنند. وزارت دادگستری در ادامه افزود:
«محدود کردن توسعه مدلهای بزرگ زبان (LLMs) تحت یک برداشت نادرست از دکترین استفاده منصفانه، مانع از پیشرفتهای خلاقانه و علمی شده و رفاه اقتصادی و پویایی جامعه آمریکا را به مخاطره میاندازد.»
توان مالی غولهای فناوری برای پرداخت حق امتیاز محتوا
با این حال، نیویورک تایمز و سایر رسانههای شاکی با رد این ادعا تأکید دارند که الزام شرکتهای فناوری به پرداخت هزینههای مجوز (licensing fees) به مالکان حق چاپ، مانعی در مسیر توسعه هوش مصنوعی ایجاد نخواهد کرد. این سازمانهای خبری استدلال میکنند:
«هزینههای دریافت مجوز به هیچ وجه مانعی برای ورود به صنعت هوش مصنوعی محسوب نمیشوند.»
آنها در لایحه خود اشاره کردند که توسعهدهندگان فعلی مدلهای هوش مصنوعی شامل بزرگترین شرکتهای جهان از جمله مایکروسافت (Microsoft)، آلفابت/گوگل (Alphabet/Google)، متا/فیسبوک (Meta/Facebook)، اپل (Apple) و آمازون (Amazon) هستند. به گفته ناشران، منابع مالی لازم برای پرداخت حقوق مالکان محتوا به راحتی در اختیار تمامی این شرکتهای بزرگ قرار دارد و نیازی به نادیده گرفتن حقوق پدیدآورندگان نیست.