ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا، اعلام کرد که این شرکت خط تولید پیکاپ الکتریکی سایبرترک (Cybertruck) را «تا پایان تابستان ۲۰۲۷» فعال نگه خواهد داشت تا بتواند «به بخش بیشتری از سفارشهای معوق پاسخ دهد». این تصمیم تنها پنج روز پس از اعلام اولیه خبر توقف تولید این خودرو اتخاذ شده و مهلت تولید آن را حدود دو تا سه ماه تمدید میکند. این عقبنشینی در پی موجی از اعتراضات و انتقادات هواداران و حامیان سرسخت تسلا رخ داده است؛ کسانی که نسبت به آینده این شرکت بهعنوان یک خودروساز تجاری ابراز نگرانی کردهاند.
نوسان در تصمیمگیری و تغییر قیمتها
روند تصمیمگیری تسلا در خصوص سایبرترک طی روزهای اخیر دچار نوسانات متعددی شده است. در تاریخ ۶ نوامبر، ماسک اعلام کرد که تسلا تولید سایبرترک را در کارخانه گیگا تگزاس (Giga Texas) «حدود اواسط سال آینده» متوقف میکند تا فضا برای تولید سایبرکب (Cybercab) آزاد شود. سه روز بعد، در ۹ نوامبر، او در پیامی دیگر نوشت که این خط تولید «حدود ۸ ماه دیگر» تعطیل خواهد شد و تسلا «مجبور است پیشپرداختهای بسیاری از خریداران را مسترد کند». اما اکنون پایان تابستان ۲۰۲۷ بهعنوان موعد نهایی اعلام شده است.
دلایل ارائهشده از سوی مدیریت تسلا نیز به همان اندازه تغییر کرده است؛ ابتدا کمبود فضای کارخانه مطرح شد، سپس «تعداد بسیار محدود افراد باهوش و متعهد» عنوان گردید و در نهایت «هزینه فرصت» (Opportunity Cost) ناشی از پیچیدگیهای ساخت این پیکاپ به عنوان علت اصلی ذکر شد.
همزمان با اعلام تمدید مهلت تولید، تسلا قیمت سایبرترک را تا ۱۰ درصد افزایش داد و پذیرش سفارش برای مدل پایه دو موتوره (Dual Motor) را متوقف کرد. در حال حاضر ارزانترین مدل قابل سفارش سایبرترک ۹۲,۴۹۰ دلار قیمت دارد، در حالی که قیمت آن در اوایل اوت ۶۹,۹۹۰ دلار بود. این در حالی است که برخی مشتریان معوق، همچنان منتظر تحویل مدل ۵۹,۹۹۰ دلاری هستند که تسلا در ماه فوریه تنها به مدت ۱۰ روز به فروش رسانده بود.
واکنش جامعه حامیان و ابهام در نقشه راه تسلا
اعلام خبر توقف و سپس تمدید کوتاهمدت سایبرترک، موجی از پرسشها را در میان جامعه مشتریان و آزمایشکنندگان محصولات تسلا ایجاد کرده است. چاک کوک (Chuck Cook)، یکی از شناختهشدهترین آزمایشکنندگان سیستم رانندگی خودکار (FSD)، با انتشار پیامی خطاب به ماسک خواستار تجدیدنظر در این تصمیم شد و نوشت: «سایبرکب نمیتواند کندوهای زنبور من را حمل کند.»
همچنین فیل تروبی (Phil Trubey)، یکی دیگر از حامیان قدیمی تسلا، خواستار انتشار «نقشه راه محصولات پس از تابستان ۲۰۲۷» شد و این سؤال را مطرح کرد که «آیا تسلا خودروی دیگری خواهد ساخت؟» تا کنون تسلا هیچ خودروی مصرفی جدیدی را برای پاسخ به این ابهامات معرفی نکرده است.
حتی شرکت آنپلاگد پرفورمنس (Unplugged Performance)، بزرگترین تیونر اختصاصی محصولات تسلا، پیشنهاد داده است که مسئولیت خط تولید سایبرترک را بر عهده بگیرد و در ازای آن حق امتیاز (License Fee) به تسلا پرداخت کند.
کوچکسازی سبد محصولات به نفع فناوریهای خودران
آمارها نشان میدهد سایبرترک پیش از این اعلانات، با نرخ سالانه حدود ۳۰,۰۰۰ دستگاه به فروش میرسید که تنها ۱۰ درصد از هدف سالانه ۲۵۰,۰۰۰ دستگاهی تسلا بود؛ آن هم در خط تولیدی که ظرفیت نصبشده آن بیش از ۱۲۵,۰۰۰ دستگاه است.
تسلا سال ۲۰۲۶ را با پنج برنامه خودروی مصرفی شامل مدل S، مدل X، مدل ۳، مدل Y و سایبرترک آغاز کرد. اما تولید مدل S و مدل X در بهار به دلیل تمرکز بر «فناوریهای خودران» متوقف شد و سایبرترک نیز هدف بعدی است. بدین ترتیب تا پاییز ۲۰۲۷، سبد محصولات مصرفی تسلا تنها به مدل ۳ و مدل Y محدود خواهد شد؛ دو خودرویی که به ترتیب در سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۰ روانه بازار شدهاند. پاسخ تسلا به وعده تولید خودروی ارزانقیمت نیز تنها ارائه نسخههای سادهشده «استاندارد» از همین دو مدل قدیمی بوده است.
این تغییر استراتژی در بازارهای بینالمللی نیز موانعی ایجاد کرده است. در چین، دومین بازار بزرگ تسلا، کارخانه گیگا شانگهای (Giga Shanghai) به یک مرکز صادراتی تبدیل شده و خردهفروشی داخلی این شرکت در ماه اکتبر با افت ۶۶ درصدی به پایینترین سطح خود در بیش از چهار سال گذشته رسید.
از زمان تغییر برنامه تسلا در سال ۲۰۲۴ و جایگزینی پروژه خودروی ارزانقیمت با تاکسی رباتیک (Robotaxi)، تمامی تصمیمات محصولی این شرکت از فروش خودرو به مردم فاصله گرفته و به سمت تاکسیهای خودران و ربات انساننمای اپتیموس (Optimus) هدایت شده است؛ دو کسبوکاری که در حال حاضر درآمد ملموسی ایجاد نمیکنند و بر اساس شاخصهای عمومی، تسلا در حوزه خودروهای خودران همچنان عقبتر از شرکت ویمو (Waymo) قرار دارد.
