شرکت نستله (Nestlé)، غول سوئدی صنایع غذایی، پس از آنکه روسیه عملیات این شرکت در خاک خود را تحت «مدیریت موقت» قرار داد، در حال ارزیابی گزینههای پیش روی خود است. بر اساس فرمانی که دیروز (۱۷ سپتامبر) توسط ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه به امضا رسید، سهام شرکتهای «نستله روسیه» (Nestlé Russia) و «نستله کوبان» (Nestlé Kuban) به فهرست داراییهای مشمول مدیریت موقت دولتی اضافه شده است.
جزئیات فرمان جدید و ساختار مالکیت داراییهای نستله
بر اساس فرمان صادرشده، منافع و سهام متعلق به شرکتهای «سوسیته د پرودوئی نستله» (Société des Produits Nestlé) و «نستله دویچلند» (Nestlé Deutschland) که هر دو زیرمجموعه گروه بزرگتر نستله هستند، از این پس توسط یک شرکت سهامی روسی به نام «الایوی منیجمنت» (LEV Management) اداره خواهد شد.
این فرمان به طور دقیق ۸۴.۰۸۲ درصد از سهام شرکت «نستله روسیه» را که در اختیار «سوسیته د پرودوئی نستله» قرار دارد، به همراه ۱۵.۹۱۸ درصد مابقی که متعلق به «نستله دویچلند» است، تحت مدیریت موقت خارجی قرار میدهد. علاوه بر این، ۶۷.۴۴ درصد از سهام شرکت «نستله کوبان» متعلق به «سوسیته د پرودوئی نستله» و ۳۲.۵۶ درصد از سهام آن که در اختیار «نستله دویچلند» است نیز مشمول این تصمیم جدید دولت روسیه شده است.
واکنش رسمی نستله و وضعیت عملیاتی در روسیه
شرکت نستله امروز (۱۸ سپتامبر) با انتشار بیانیهای رسمی اعلام کرد: «نستله از فرمان ریاستجمهوری روسیه که دیروز منتشر شد و شرکت نستله روسیه را تحت مدیریت موقت خارجی قرار میدهد، مطلع شده است. این شرکت در حال حاضر شرایط و گزینههای پیش روی خود را ارزیابی میکند.»
تولیدکننده برندهای مشهوری مانند نسکافه (Nescafé) و کیتکت (KitKat) در ادامه بیانیه خود افزود که متعهد به برداشتن تمامی گامهای لازم برای محافظت از حقوق خود و تضمین تداوم عملیات تجاری در جهت منافع همه ذینفعان، بهویژه کارکنان خود است. این شرکت همچنین تاکید کرد که همچنان به فعالیت دفاتر و کارخانههای خود در روسیه ادامه میدهد، الزامات قانونی را رعایت میکند و به تعهدات خود پایبند است.
بر اساس گزارش سالانه ۲۰۲۵ نستله، این شرکت دارای شش کارخانه فعال در روسیه است که طیف متنوعی از محصولات از جمله نوشیدنیهای پودری، محصولات لبنی، شیرینیجات، غذاهای آماده و غذای حیوانات خانگی را تولید میکنند.
پیشزمینه حقوقی و بهانههای توقیف داراییها
اقدام اخیر دولت روسیه در پی درخواست یک شرکت لجستیک محلی به نام «کیام لجستیک» (KM Logistics) برای تحت کنترل دولت درآوردن شرکتهای تابعه نستله صورت گرفته است. ماه گذشته، روزنامه اقتصادی روسی «کومرسانت» (Kommersant) گزارش داد که این شرکت لجستیکی با اشاره به عدم تمایل نستله به توسعه ظرفیت تولید خود در روسیه و همچنین خودداری از صادرات محصولات تولیدشده در این کشور، خواستار این اقدام شده بود. در آن زمان، سخنگوی نستله اعلام کرده بود که دولت روسیه هیچگونه تماسی با این شرکت در خصوص درخواست مذکور برقرار نکرده است.
روند فزاینده کنترل دولت روسیه بر شرکتهای چندملیتی غربی
فرمان جدید ولادیمیر پوتین علاوه بر نستله، منافع گروه خردهفروشی فرانسوی «آوشان» (Auchan) را نیز تحت مدیریت موقت دولتی قرار داده است. پس از حمله نظامی روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، حضور شرکتهای چندملیتی غربی در بازار روسیه به شدت زیر ذرهبین قرار گرفت. در حالی که برخی از این شرکتها بازار روسیه را ترک کردند، برخی دیگر از جمله نستله تصمیم به ماندن گرفتند؛ تصمیمی که در آن زمان با انتقاد شدید ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین مواجه شد.
نستله نخستین شرکت غربی نیست که با چنین سرنوشتی روبهرو میشود. روسیه در سال ۲۰۲۳ داراییهای محلی شرکت فرانسوی «دانون» (Danone) را توقیف کرد؛ داراییهایی که دانون سرانجام در سال بعد با تحمل زیان سنگین ۱.۲ میلیارد یورویی (معادل ۱.۳۸ میلیارد دلار) به فروش رساند. همچنین در همان سال ۲۰۲۳، سهام شرکت دانمارکی «کارلزبرگ» (Carlsberg) در آبجوسازی «بالتیکا» (Baltika Breweries) نیز توسط دولت روسیه توقیف شده بود.