روند بهبود صنعت گردشگری در منطقه خاورمیانه و آفریقا بار دیگر با مانع مواجه شده و آسیبپذیری این بازار در برابر تنشهای ژئوپلیتیک را به تصویر کشیده است. بر اساس جدیدترین گزارش «شاخص سلامت سفر اسکیفت» (Skift Travel Health Index) در ژوئیه ۲۰۲۶، این منطقه که در ماه ژوئن به بهبود کامل و شاخص مبنای ۱۰۰ دست یافته بود، در ماه ژوئیه با افتی محسوس به عدد ۹۴ سقوط کرد. این عقبگرد ناگهانی که ناشی از تشدید تنشهای ژئوپلیتیک، صدور هشدارهای مسافرتی جدید و تعلیق پروازهاست، اعتماد مسافران را به شدت کاهش داده و تبدیل تقاضای بالقوه به رزروهای قطعی را برای فعالان این صنعت دشوار کرده است.
سقوط شاخص منطقه در سایه هشدارهای امنیتی
در حالی که شاخص جهانی سلامت سفر اسکیفت در ژوئیه ۲۰۲۶ روی عدد ۹۹ ایستاد که نشاندهنده کاهش جزئی ۱ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته است، منطقه خاورمیانه و آفریقا شدیدترین عقبگرد را در میان تمام مناطق جهان ثبت کرد. این منطقه پس از تجربه یک بهبود کامل در ماه ژوئن، در ژوئیه با کاهش ۶ واحدی مواجه شد و به سطح ۹۴ بازگشت.
تحلیلگران علت اصلی این بازگشت به عقب را تشدید تنشها میان ایالات متحده و ایران، بازگشت هشدارهای مسافرتی از سوی کشورهای ایالات متحده آمریکا، کانادا، استرالیا و نیوزیلند، و همچنین تعلیق گسترده پروازها از سوی خطوط هوایی بینالمللی میدانند. این عوامل، ثبات بازاری را که پیش از این نیز نشانههایی از ضعف را نشان داده بود، بیش از پیش تحت فشار قرار دادند. در نتیجه، اعتماد مسافران به شدت تضعیف شد و تبدیل علاقه اولیه به سفر به رزروهای نهایی و قطعی بسیار دشوار گردید. این وضعیت تا جایی پیش رفته است که گزارشهای اخیر اسکیفت از احتمال از دست رفتن یک سال کامل برای صنعت گردشگری کشورهای حوزه خلیج فارس خبر میدهند.
شکاف عملکردی میان بازار اجاره کوتاهمدت و هتلها
بررسی بخشهای مختلف اقامتی در منطقه نشان میدهد که بخش اجارههای کوتاهمدت تعطیلات (Vacation rentals) تنها حوزهای بوده که فراتر از شاخص مبنا عمل کرده و رشد ۱۴ درصدی را نسبت به ژوئیه سال گذشته ثبت کرده است. با این حال، این رشد با نوعی ضعف در رزروهای کوتاهمدت همراه بوده است؛ پدیدهای که نشان میدهد مسافران ترجیح میدهند رزروهای خود را در بازه زمانی بسیار نزدیک به تاریخ سفر و حرکت انجام دهند تا از لغو نشدن برنامههای خود اطمینان حاصل کنند.
در مقابل، بخش هتلداری به عنوان ضعیفترین حلقه در زنجیره گردشگری منطقه ظاهر شده است. برای نمونه، نرخ اشغال هتلها در امارات متحده عربی در ماه ژوئیه به ۵۳ درصد کاهش یافت که افت شدید ۱۷ واحدی را نسبت به سال گذشته نشان میدهد. این کاهش چشمگیر نشاندهنده کاهش تقاضای ناگهانی در یکی از بزرگترین قطبهای گردشگری منطقه است.
بحران کاهش قدرت قیمتگذاری هتلها
یکی از بزرگترین دغدغههای فعلی فعالان صنعت هتلداری، احیای قدرت قیمتگذاری (Pricing power) است. نرخهای اعلامشده هتلها پس از سقوط سنگین ۶۱ درصدی در ماه آوریل، در ماه ژوئیه توانستند تا حدی خود را بازیابی کنند و میزان کاهش را به ۳ درصد برسانند. اگرچه این رقم نشاندهنده ثبات نسبی در قیمتهاست، اما به هیچ وجه به معنای بهبود کامل بازار نیست.
کارشناسان صنعت گردشگری هشدار میدهند که بزرگترین ریسک فعلی، ناتوانی هتلها در بازپسگیری قدرت قیمتگذاری پیش از تثبیت نرخهای پایین در ذهن مشتریان است. در شرایطی که وضعیت ضعیف اقتصادی مسافران را به سمت گزینههای ارزانتر و اقتصادیتر سوق میدهد، هتلها ممکن است مجبور شوند برای جذب مشتری، نرخهای پایین خود را حفظ کنند؛ امری که در بلندمدت سودآوری این صنعت را به شدت تهدید خواهد کرد.