گسترش ابزارهای دیجیتال، پلتفرم‌های رزرو، سیستم‌های پرداخت آنلاین و نرم‌افزارهای مدیریتی، ساختار عملیاتی صنعت گردشگری را با تغییری ساختاری مواجه کرده است. امروزه فعالان مستقل و کارآفرینان فردی قادرند کسب‌وکارهایی را اداره کنند که در گذشته نیازمند راه‌اندازی یک شرکت کوچک با چندین نیروی انسانی بود. تامین زیرساخت‌های رزرو، پردازش پرداخت‌ها، توزیع و ابزارهای نرم‌افزاری توسط بزرگ‌ترین شرکت‌های فعال در صنعت سفر، زمینه را برای شکل‌گیری موج جدیدی از کسب‌وکارهای تک‌نفره فراهم کرده است؛ کسب‌وکارهایی که در قالب مشاوره سفر، مدیریت اقامتگاه‌ها، راهنمایی تور و تنظیم قیمت اتاق‌های هتل فعالیت می‌کنند.
تحول زیرساختی و نقش فناوری و هوش مصنوعی
پایه‌های اولیه این ساختار در طول ۱۵ سال گذشته و از طریق آژانس‌های میزبان (Host agencies) نظیر Fora، Gifted Travel Network و OutsideAgents و همچنین توسعه نرم‌افزارهای تخصصی رزرو، سیستم‌های پرداخت دیجیتال، ابزارهای مدیریت املاک (Property management tools) و بهره‌گیری از پیمانکاران دورکار شکل گرفت. با این حال، از حدود سال ۲۰۲۳ میلادی، ورود فناوری هوش مصنوعی گام دیگری در حذف کارهای اداری و پشتیبانی ایفا کرده است. ابزارهای هوش مصنوعی اقداماتی نظیر تنظیم پیش‌نویس برنامه‌های سفر، ترجمه پیام‌های میهمانان و تولید پیشنهادات قیمت‌گذاری را بر عهده گرفته‌اند، هرچند که صاحبان این کسب‌وکارها همچنان خروجی نهایی این ابزارها را بررسی و تایید می‌کنند.
بر اساس گزارش تیم اقتصادی شرکت Stripe در ماه ژوئن، حدود ۴ میلیون آمریکایی در سال ۲۰۲۳ میلادی توانسته‌اند به عنوان اپراتورهای مستقل و تک‌نفره درآمد سالانه‌ای بیش از ۱۰۰ هزار دلار کسب کنند. این شاخص در مقایسه با دهه گذشته که در محدوده اواسط ۲ میلیون نفر قرار داشت، رشد قابل‌توجهی را نشان می‌دهد. داده‌های Stripe حاکی از آن است که سرعت رشد کسب‌وکارهای تک‌نفره در بخش‌هایی که میزان پذیرش هوش مصنوعی در آن‌ها بالاتر بوده، سریع‌تر ثبت شده است؛ اگرچه این شرکت تصریح کرده است که این همبستگی به معنای اثبات رابطه علّی میان پذیرش هوش مصنوعی و رشد این کسب‌وکارها نیست.
الگوهای عملیاتی و مالکیت زیرساخت‌های کلیدی
تخمین زده می‌شود حدود بیست مدل و نسخه مختلف از این دست کسب‌وکارهای تک‌نفره در سراسر صنعت گردشگری فعال باشند. به عنوان نمونه، یک مشاور سفر مستقل می‌تواند از دفتر خانگی خود دفترچه مشتریانی (Client book) به ارزش یک میلیون دلار را مدیریت کند. در بخش تورها، یک راهنمای تور در دهلی از برگزاری نزدیک به ۲,۰۰۰ تور در طول فعالیت حرفه‌ای خود خبر می‌دهد که ۲۵۹ دیدگاه ثبت‌شده در پلتفرم ToursByLocals دارد. در حوزه اقامتگاهی نیز مدیران همکار (Co-hosts) مدیریت ۲۰ اقامتگاه اجاره کوتاه‌مدت یا بیشتر را بر عهده می‌گیرند، در حالی که نرم‌افزارهای خودکار، پیام‌های میهمانان، قیمت‌گذاری و اعزام نیروهای خدماتی و نظافتی را مدیریت می‌کنند. علاوه بر این، مدیران درآمدی پاره‌وقت (Fractional revenue managers) امکان تنظیم نرخ‌های شبانه اتاق برای ده‌ها هتل مستقل را از راه دور دارند.
بخش عمده‌ای از زیرساخت‌های زیربنایی این اپراتورهای مستقل، متعلق به بزرگ‌ترین بازیگران صنعت گردشگری است. برای نمونه، شرکت Booking Holdings در سال ۲۰۱۸ نرم‌افزار FareHarbor را تصاحب کرد و در همان سال، Tripadvisor اقدام به خرید شرکت Bókun نمود.
معیار سنجش ارزش و دارایی‌های واقعی کسب‌وکار
نکته کلیدی در ارزیابی این کسب‌وکارهای تک‌نفره، تشخیص دارایی‌هایی است که شخص اپراتور کنترل واقعی آن‌ها را در اختیار دارد. دارایی‌های قابل انتقال شامل فهرست مشتریان وفادار، اختیار قیمت‌گذاری، مجوز و دسترسی مستقیم جهت ارتباط با مشتریان، و کانال‌های رزرو مستقیم است. در مقابل، رتبه‌بندی‌های درون‌برنامه‌ای پلتفرم‌ها، تاریخچه نظرات ثبت‌شده، و حساب‌های غیرقابل انتقال در پلتفرم‌هایی مانند Airbnb دارایی واقعی و قابل انتقال برای مالک کسب‌وکار محسوب نمی‌شوند.
در این میان، حوزه تورها، فعالیت‌ها و تجربیات گردشگری (Tours, activities and experiences) یکی از مساعدترین بسترها را برای این الگوی کاری ارائه می‌دهد. بر اساس داده‌های موسسه Skift Research، ارزش این بخش پیش از همه‌گیری کرونا ۲۳۹ میلیارد دلار برآورد شده بود و پیش‌بینی می‌شود حجم این بازار تا سال ۲۰۲۵ میلادی به حدود ۳۰۰ میلیارد دلار برسد.