شرکت آلفابت (Alphabet) سریع‌ترین نرخ رشد پرس‌وجوهای جستجو در گوگل طی پنج سال اخیر را گزارش کرد، اما درآمد بخش جستجوی آن در همین دوره با کندترین نرخ رشد در سال ۲۰۲۶ مواجه شد. بر اساس گزارش مالی سه‌ماهه سوم آلفابت، درآمد بخش «جستجو و سایر موارد» با رشد ۱۲ درصدی به ۶۳.۳۵ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که نسبت به رشد ۱۹ درصدی سه‌ماهه اول و ۱۷ درصدی سه‌ماهه دوم افت نشان می‌دهد و حدود ۱.۶ میلیارد دلار از پیش‌بینی تحلیلگران کمتر است. این دومین سه‌ماهه متوالی است که درآمد جستجوی گوگل پایین‌تر از برآوردها قرار می‌گیرد. فیلیپ شیندلر (Philipp Schindler)، مدیر ارشد کسب‌وکار گوگل، افزایش سریع پرس‌وجوها در حالت هوش مصنوعی (AI Mode) و نرخ پایین‌تر درآمدزایی (Monetization) در این بخش را یکی از دلایل اصلی این کندی عنوان کرد. در پی انتشار این گزارش، سهام آلفابت با افت حدود ۱۳ درصدی مواجه شد که شدیدترین سقوط روزانه آن محسوب می‌شود و نزدیک به نیم تریلیون دلار از ارزش بازار شرکت را کاهش داد.
چهار عامل کندی رشد درآمد؛ از نوسانات ارز تا هوش مصنوعی
شیندلر در کنفرانس گزارش مالی، چهار عامل اصلی را برای کاهش سرعت رشد درآمد جستجو از سه‌ماهه دوم به سه‌ماهه سوم برشمرد. به گفته او، نوسانات نرخ ارز اولین و بزرگ‌ترین عامل کندی درآمد بوده است. عامل دوم، عقب‌نشینی برخی از تبلیغ‌کنندگان خرده‌فروشی در منطقه آسیا-پاسیفیک پس از لغو معافیت مالیاتی کالاهای کم‌ارزش (de minimis exemption) توسط اتحادیه اروپا عنوان شد. سومین عامل، عادی‌سازی هزینه‌کردهای رسانه‌ای و سرگرمی پس از اوج‌گیری آن در سه‌ماهه دوم به دلیل جام جهانی فوتبال (FIFA World Cup) بود. در نهایت، رشد سریع پرس‌وجوهای AI Mode و کسب درآمد کمتر از هر پرس‌وجو نسبت به جستجوی سنتی به‌عنوان عامل چهارم مطرح شد. آنات اشکنازی (Anat Ashkenazi)، مدیر ارشد مالی آلفابت، نیز اشاره کرد که مقایسه سالانه به‌دلیل شتاب‌گیری جستجو در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۵ دشوارتر شده است.
بررسی این عوامل نشان می‌دهد که نوسانات ارزی و رویدادهای ورزشی موقتی هستند، اما AI Mode تنها عاملی است که با توسعه فعالانه آن توسط گوگل، ابعاد آن در هر سه‌ماهه بزرگ‌تر می‌شود و شکاف درآمدزایی همراه با هر پرس‌وجوی جدید تکرار می‌گردد.
ابهام در نحوه محاسبه پرس‌وجوها و توسعه تبلیغات در هوش مصنوعی
سوندار پیچای (Sundar Pichai)، مدیرعامل آلفابت، اعلام کرد که نرخ رشد سالانه پرس‌وجوهای گوگل به بالاترین حد خود در پنج سال گذشته رسیده است. با این حال، گوگل نرخ دقیق رشد را منتشر نکرده و نحوه شمارش پرس‌وجو درون یک نشست (Session) در AI Mode را مشخص نساخته است. بر اساس متن کنفرانس مالی، پرس‌وجوها در AI Mode به‌طور میانگین سه برابر طولانی‌تر از جستجوهای سنتی هستند و گوگل در حال اجرای گفتگوهای چندمرحله‌ای (Multi-turn conversations) در این حالت است.
در پاسخ به شکاف نرخ بازدهی تبلیغاتی، گوگل قصد ندارد سرعت توسعه AI Mode را کاهش دهد. در عوض، این شرکت به دنبال بستن این شکاف از طریق افزایش بار تبلیغاتی در داخل پاسخ‌های هوش مصنوعی است. شیندلر تایید کرد که گوگل در حال گسترش تبلیغات در هر دو بخش AI Overviews و AI Mode برای کاربران و پرس‌وجوهای بیشتر است و تبلیغات AI Mode را برای اولین بار بین‌المللی کرده و تبلیغات گفتگوی چندمرحله‌ای را در ایالات متحده راه‌اندازی کرده است.
رقابت مستقیم تبلیغات پولی و نتایج ارگانیک در پاسخ‌های هوش مصنوعی
یکی از نکات کلیدی مطرح‌شده توسط شیندلر، رفتار کاربران در مواجهه با تبلیغات بود. او اعلام کرد که نرخ کلیک (CTR) بین محصولات اسپانسرشده و آیتم‌های ارگانیک در فهرست محصولات درون AI Mode «در حال حاضر مشابه یکدیگر است». در صفحات سنتی نتایج موتور جستجو (SERP)، بخش‌های ارگانیک و پولی جایگاه‌ها و رفتار کلیک متفاوتی داشتند، اما در پاسخ‌های هوش مصنوعی، نتایج پولی و ارگانیک به یک اندازه کلیک جذب می‌کنند.
گوگل همچنین ادعا کرده است که اکثریت پرس‌وجوهای AI Mode جنبه افزایشی (Incremental) دارند و بسیاری از آن‌ها پرس‌وجوهای بالای قیف بازاریابی (Upper-funnel) با قصد تجاری جدید هستند. با کاهش فضای فیزیکی برای نمایش برندها در پاسخ‌های هوش مصنوعی و برابری نرخ کلیک، تبلیغ‌کنندگان انگیزه بیشتری برای خرید جایگاه‌های پولی خواهند داشت، که این امر رقابت میان جایگاه‌های پولی و ارگانیک را تشدید می‌کند.