بر اساس برآوردهای حاصل از یک آزمایش جدید که توسط سایرس شپارد (Cyrus Shepard)، مشاور سئو و بنیانگذار شرکت Zyppy SEO انجام شده است، قابلیتهای مبتنی بر هوش مصنوعی گوگل شامل «نمای کلی هوش مصنوعی» (AI Overviews) و «حالت هوش مصنوعی» (AI Mode) حدود ۲۱ درصد از کل کلیکهای ورودی این وبسایت را از طریق موتور جستجو به خود اختصاص دادهاند. با احتساب افزایش جزئی کلیکهای ارگانیک استاندارد که به دیده شدن در بخشهای هوش مصنوعی نسبت داده میشود، سهم کل کلیکهای مرتبط با این قابلیتها به ۲۳ درصد میرسد.
روششناسی آزمایش و سازوکار خروج از نتایج هوش مصنوعی
شپارد برای انجام این بررسی، وبسایت Zyppy را در تاریخ ۱ سپتامبر با استفاده از ابزار کنترل جستجوی هوش مصنوعی مولد در Search Console از قابلیتهای هوش مصنوعی گوگل خارج کرد و در ۲۹ سپتامبر دوباره آن را فعال نمود. او نتایج این بررسی را در خبرنامه هفتگی خود منتشر کرده و یادآور شده است که این پژوهش تنها یک آزمایش منفرد روی یک وبسایت است و مخاطبان باید یافتههای آن را به عنوان یک «معیار تقریبی» در نظر بگیرند، نه یک قاعده کلی که برای تمامی وبسایتها صادق باشد.
به گفته شپارد، پس از غیرفعالسازی، وبسایت Zyppy در کمتر از یک ساعت از بخشهای هوش مصنوعی گوگل حذف شد. پیش از این اقدام، این وبسایت روزانه بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ نمایش (Impression) از طریق AI Overviews و AI Mode دریافت میکرد که حدود ۱۰ درصد از کل نمایشهای سایت در جستجوهای گوگل را تشکیل میداد. پس از فعالسازی مجدد در پایان دوره ۲۸ روزه، نمایشهای هوش مصنوعی با همان سرعت اولیه به حالت قبل بازگشتند.
بر اساس راهنمای مرکز پشتیبانی گوگل، اعمال درخواستهای خروج عموما چند روز به طول میانجامد و گوگل این اقدام را به عنوان سیگنال رتبهبندی یا درج در سایر بخشهای موتور جستجو تلقی نمیکند. شپارد در نمونهای نشان داد که وبسایتش پس از خروج، همچنان رتبه نخست نتایج ارگانیک استاندارد را حفظ کرده بود اما در قابلیتهای هوش مصنوعی — حتی به عنوان پیوند — ظاهر نمیشد.
نرخ کلیک بالا و پدیده اثر هالهای
از آنجا که گوگل در گزارش عملکرد (Performance report) ابزار Search Console کلیکهای روی پیوندهای AI Overview یا AI Mode را همراه با کلیکهای استاندارد ثبت میکند و راهی برای تفکیک آنها وجود ندارد، شپارد کلیکهای هوش مصنوعی را از طریق مقایسه کل کلیکهای دریافتی در دوره ۲۸ روزه غیرفعالسازی با دوره ۲۸ روزه پس از فعالسازی مجدد برآورد کرد. او برای کاهش اثر تغییرات رتبه و واژههای جستجو، مقایسه را روی جستجوها و رتبههای یکسان انجام داد.
این مقایسه نشان داد که نرخ کلیک (CTR) تخمینی برای نمایشهای Zyppy در AI Overview و AI Mode حدود ۰.۹ درصد بوده و بازه معقول آن بین ۰.۷ تا ۱.۱ درصد برآورد میشود. این در حالی است که میانگین نرخ کلیک این وبسایت در کل نتایج جستجوی گوگل حدود ۰.۴ درصد است. شپارد انجام اقدامات بهینهسازی فراوان برای کسب ارجاعات هوش مصنوعی (AI citations) را علت اصلی سهم بالای کلیکهای دریافتی از این بخشها میداند.
علاوه بر این، نتایج ارگانیک استاندارد سایت نیز پس از حضور در بخش AI Overview، نرخ کلیک بالاتری دریافت کردند. شپارد این پدیده را «اثر هالهای» (Halo Effect) نامیده است؛ اصطلاحی در تبلیغات که توضیح میدهد وقتی کاربران یک وبسایت را چند بار در یک صفحه نتایج مشاهده میکنند، احتمال کلیک آنها روی حداقل یکی از پیوندها افزایش مییابد. او تقویت آگاهی از برند (Brand Reinforcement) را علت احتمالی این اتفاق دانسته است.
چشمانداز بهینهسازی و الزام مقرراتی گوگل
در حال حاضر، مجموعه Zyppy تصمیم گرفته است وبسایت خود را در سیستم هوش مصنوعی فعال نگه دارد. از نظر شپارد، حضور در نتایج جستجوی هوش مصنوعی و تلاش برای کسب ارجاعات هوش مصنوعی «تنها اقدام منطقی» به شمار میرود.
این نتایج در حالی منتشر میشود که نهاد نظارت بر رقابت و بازارهای بریتانیا (CMA) بر اساس خلاصهای از مقررات خود، تا ۳ دسامبر به گوگل مهلت داده است تا آمار تجمیعی شامل نمایشها، کلیکها و نرخ کلیک مربوط به قابلیتهای هوش مصنوعی را در اختیار ناشران بریتانیایی قرار دهد. بر اساس این قواعد، گوگل پس از مهلت ۳ دسامبر، سه ماه دیگر فرصت خواهد داشت تا ابزارهای کنترلی در سطح صفحه (page-level controls) را برای قابلیتهای جستجوی هوش مصنوعی عرضه کند.
