شرکت اپل (Apple) با ارسال لایحهای به دادگاه استیناف فدرال حوزه دیسی (District of Columbia Circuit Court)، خواستار رد درخواست مقامات ضد انحصار مبنی بر ممنوعیت پرداختهای مالی گوگل (Google) به این شرکت برای توزیع موتور جستجو شد. اپل در این لایحه «دوست دادگاه» (friend-of-the-court brief) تاکید کرده است که منع پرداختهای گوگل، به جای کمک به رقابت، در نهایت به نفع گوگل و به زیان اشخاص ثالث و مصرفکنندگان تمام خواهد شد. این اقدام اپل در میان نزاع حقوقی گستردهای صورت میگیرد که آینده نحوه دسترسی کاربران به خدمات جستجو در سیستمعاملها و مرورگرها را هدف قرار داده است.
استدلالهای اپل در دفاع از دریافت سهم درآمدی
اپل در لایحه جدید خود استدلال میکند که ایجاد ممنوعیت برای پرداختهای مالی گوگل، دو پیامد مخرب خواهد داشت. به گفته این شرکت، منع پرداخت به این معناست که اپل یا باید موتور جستجوی گوگل را بدون دریافت هیچ هزینهای توزیع کند که این امر یک سود بادآورده و عظیم برای گوگل ایجاد میکند، یا اینکه دست از ارائه باکیفیتترین محصول موجود در بازار به کاربران خود بردارد؛ تصمیمی که به رفاه مصرفکنندگان و اعتبار برند اپل آسیب خواهد زد.
علاوه بر این، اپل در این لایحه صریحاً به مسئله توسعه موتور جستجوی اختصاصی اشاره کرده است:
blockquote>«تنها توجیه منطقی برای ممنوعیت پرداخت این خواهد بود که اپل ظاهراً موتور جستجوی اختصاصی خود را توسعه دهد. اما همانطور که در سوابق پرونده نیز به اثبات رسیده، اپل سرمایهگذاریهای خود را در بخشهای دیگری انجام داده و هیچ برنامهای برای اختصاص منابع عظیم مورد نیاز جهت رقابت در بازار عمومی جستجو ندارد.»
ریشههای پرونده و احکام قاضی مهتا
این پرونده ضد انحصار به سال ۲۰۲۰ بازمیگردد؛ زمانی که وزارت دادگستری آمریکا و دادستانهای ایالتی، گوگل را به نقض قوانین ضد انحصار متهم کردند. پس از برگزاری دادگاه، قاضی امیت مهتا (Amit Mehta) از دادگاه منطقهای ایالات متحده در واشنگتن دیسی، در اوت ۲۰۲۴ علیه گوگل رای داد. قاضی مهتا صراحتاً اعلام کرد که گوگل به شکل غیرقانونی انحصار خود را در دو بازار حفظ کرده است: خدمات عمومی جستجو و تبلیغات متنی جستجو. او افزود که گوگل با دریافت قیمتهای فراتر از حد رقابتی (supracompetitive prices) برای تبلیغات متنی جستجو، از قدرت انحصاری خود سوءاستفاده کرده است.
در ادامه این روند قضایی، قاضی مهتا در سپتامبر ۲۰۲۵ دستور اصلاحی (remedies order) خود را صادر کرد. بر اساس این حکم، گوگل ملزم شد بخشی از دادههای جستجوی کاربران را با رقبای واجد شرایط به اشتراک بگذارد و نتایج جستجو و تبلیغات سندیکایی را در اختیار آنها قرار دهد. همچنین گوگل به مدت شش سال از عقد قراردادهای توزیع انحصاری برای موتور جستجوی گوگل، مرورگر Chrome، دستیار گوگل (Google Assistant) و اپلیکیشن Gemini منع شد. با این حال، قاضی مهتا ادامه پرداختهای گوگل به اپل، موزیلا (Mozilla) و سایر شرکتها را از محل درآمد تبلیغات جستجو یا توزیع مجاز دانست.
قاضی مهتا در دفاع از این تصمیم تاکید کرد که ممنوعیت کامل پرداختها تاثیرات بسیار عمیقی بر این شرکتها و بازارهای مرتبط با آنها خواهد داشت. به گفته او، قطع پرداختها توزیعکنندگان را مجبور میکند یا به ارائه گوگل بهعنوان موتور جستجوی پیشفرض بدون دریافت درآمد ادامه دهند، یا با موتورهای جستجوی با کیفیت پایینتر وارد قرارداد شوند تا حداقل بخشی از درآمدهای خود را حفظ کنند.
اعتراض طرفین پرونده و جلسه دادگاه تجدیدنظر
با وجود رای اولیه، اکنون هر دو طرف پرونده نسبت به بخشهایی از احکام قاضی مهتا درخواست تجدیدنظر دادهاند. وزارت دادگستری و ایالتها بر این باورند که گوگل نباید اجازه داشته باشد به پرداخت مالی به اپل و دیگر شرکتها ادامه دهد. مجریان قوانین ضد انحصار استدلال میکنند که بدون ممنوعیت این پرداختها، گوگل میتواند همچنان از سودهای انحصاری خود برای تضمین قراردادهای آتی پیشفرض بودن جستجو استفاده کند و اکوسیستم را در حالت منجمد باقی نگه دارد.
در مقابل، گوگل تلاش میکند حکم مسئولیت و تقصیر خود را باطل کند. گوگل در لوایحی که اوایل امسال ثبت کرد، مدعی شد قراردادهایش با اپل و موزیلا رقابتی قانونی بوده و نه انحصارطلبی غیرقانونی. گوگل تاکید کرد که سازندگان مرورگرها — و نه گوگل — تصمیم گرفتند که یک گزینه پیشفرض اولیه داشته باشند و این کار را با هدف رقابتی ارتقای تجربه کاربران خود انجام دادند.
طبق برنامه اعلامشده، قرار است دادگاه استیناف در ژانویه جلسات استماع شفاهی (oral arguments) این پرونده را برگزار کند.
