ائتلافی از سازمان‌های رسانه‌ای برجسته جهان، از جمله Guardian و Financial Times، استاندارد جدیدی را برای ردیابی نحوه استفاده ابزارهای هوش مصنوعی از محتوای ناشران منتشر کرده‌اند. این ابتکار عمل که «استانداردهای حقوق استفاده ناشران» (Standards for Publisher Usage Rights) یا به اختصار SPUR نام دارد، هم‌زمان با انتشار این استاندارد تلمتری (سنجش از دور) محتوا، از شرکت‌های بزرگ فناوری شامل OpenAI، Anthropic، Google، Meta و Microsoft دعوت کرده است تا با عضویت در «شورای مشورتی مجوزدهی هوش مصنوعی» به شکل‌دهی نحوه اجرای این استاندارد کمک کنند.

ردیابی دقیق رفتار هوش مصنوعی با محتوای رسانه‌ها

ابتکار عمل SPUR که در ماه مارس سال جاری میلادی پایه‌گذاری شد، علاوه بر رسانه‌های یادشده، شامل سازمان‌های بزرگی چون BBC، Sky، The Times of London، گروه رسانه‌ای اروپایی MediaHaus و خبرگزاری آسوشیتدپرس (AP) می‌شود. استاندارد طراحی‌شده توسط این ائتلاف، فرآیندی را برای ردیابی و گزارش‌دهی دقیق از مراحل مختلف مواجهه ابزارهای هوش مصنوعی با محتوا ایجاد می‌کند. این مراحل شامل بازیابی محتوا، استناد به آن به عنوان منبع مرجع برای پاسخ‌های هوش مصنوعی (Grounding)، ارجاع‌دهی، نحوه نمایش و در نهایت میزان تعامل کاربر با آن است.

هدف اصلی این استاندارد، ارائه داده‌های یکپارچه و منسجم به ناشران درباره زمان و نحوه استفاده از محتوای آن‌ها در پاسخ‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی است. الکس اسپرینگر (Alex Springer)، مدیر فنی پروژه SPUR، در این باره می‌گوید که این داده‌ها می‌توانند به عنوان نقطه شروع و مبنایی مستحکم در مذاکرات مربوط به صدور مجوز و حق انتشار (Licensing) مورد استفاده قرار گیرند.

«این اقدام تضمین می‌کند که هر دو طرف معادله، صندلی خود را در میز مذاکره داشته باشند و بتوانند برای دستیابی به روش‌های کاری بهتر، عادلانه‌تر و پایدارتر با یکدیگر همکاری کنند.» - دیوید باتل (David Buttle)، هم‌بنیان‌گذار SPUR

تشکیل شورای مشورتی و چالش دسترسی‌های غیرمجاز

شورای مشورتی جدید SPUR که به صورت اختصاصی و با دعوت‌نامه فعالیت خواهد کرد، با هدف همسو کردن این استاندارد با کل اکوسیستم هوش مصنوعی طراحی شده است. اسپرینگر انتظار دارد این شورا حدود ۲۰ عضو داشته باشد و اولین جلسه خود را در ماه اکتبر برگزار کند. در پاسخ به این سوال که آیا Google دعوت حضور در این شورا را پذیرفته است یا خیر، سخنگوی این شرکت اعلام کرد: «ما به طور مکرر با SPUR و سایر انجمن‌ها درباره موضوعات متنوعی گفتگو می‌کنیم.» سایر شرکت‌های دعوت‌شده تا زمان انتشار این گزارش پاسخی به درخواست‌ها برای اظهارنظر نداده‌اند.

بخش عمده‌ای از چالش فعلی ناشران به این دلیل است که شرکت‌های فناوری به راحتی می‌توانند اعتبار رایگان رابط‌های برنامه‌نویسی (API) را از سرویس‌های استخراج داده (Scraping) مانند Exa یا Parallel دریافت کرده و بلافاصله به محتوای رسانه‌ها دسترسی پیدا کنند. در مقابل، طی کردن فرآیند قانونی و صحیح برای صدور مجوز استفاده از این محتوا، زمان و تلاش بسیار بیشتری می‌طلبد. اسپرینگر هدف پروژه را یکپارچه‌سازی این فرآیند در قالب مجموعه‌ای از راهکارهای ساده می‌داند که زنجیره‌ای از پرداخت‌های مجوز، گزارش اصالت منبع و ردیابی را پوشش دهد.

توسعه فنی استاندارد و گذار از رویکرد مسدودسازی

پیش‌نویس اولیه این استاندارد تلمتری محتوا در ماه ژوئن منتشر شد و تا ۲۴ ژوئیه برای دریافت نظرات عمومی در دسترس بود. نسخه نهایی که اکنون منتشر شده، تغییرات مهمی نسبت به پیش‌نویس داشته است؛ از جمله پشتیبانی از محتوای چندرسانه‌ای (Multimodal) علاوه بر متن، و تسهیل ادغام آن با سایر استانداردهای فنی مانند C2PA و استانداردهای اثبات اصالت منبع.

این ائتلاف در حال حاضر با شرکت‌های توسعه‌دهنده هوش مصنوعی برای پیاده‌سازی آزمایشی این استاندارد همکاری می‌کند. اگرچه اسپرینگر از نام بردن شرکت‌های شرکت‌کننده در برنامه‌های پایلوت خودداری کرد، اما خاطرنشان ساخت که شرکت‌هایی مانند Microsoft، Google و OpenAI پیش از این انتشار گزارش‌های مربوط به نحوه استفاده از محتوا را در سیستم‌های خود آغاز کرده‌اند.مایکل روبنشتاین (Michael Rubenstein)، هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل مشترک پلتفرم Firsthand، درباره اهمیت این اقدام می‌گوید: «اگر ناشران بتوانند جریان درآمدی پایداری از این مسیر ایجاد کنند و به سرمایه‌گذاری روی تولید محتوا و روزنامه‌نگاری باکیفیت ادامه دهند، اینترنت بهتری خواهیم داشت. نگرانی بزرگ من دنیایی است که در آن کیفیت محتوا کاهش یابد و موتورهای پاسخ‌دهی هوش مصنوعی از اطلاعاتی با کیفیت نازل‌تر استفاده کنند.»

در تاریخ ۱۵ اکتبر، اولین کمیته فنی SPUR برای تعیین چارچوب‌های حسابرسی و اثبات (Auditing and Evidencing) تشکیل جلسه خواهد داد تا روش‌های تایید سیگنال‌های ارسالی از ابزارهای هوش مصنوعی به ناشران را نهایی کند. اسپرینگر معتقد است این سیستم به جای رویکرد فعلی ناشران که مسدودسازی پیش‌فرض دسترسی ربات‌های هوش مصنوعی است، انگیزه لازم را به شرکت‌های فناوری می‌دهد تا با ارائه داده‌های شفاف، تعامل سازنده‌تری با رسانه‌ها برقرار کنند.