بحث درباره استفاده از هوش مصنوعی مولد در پروژههای هویت بصری و برندسازی روزبهروز ابعاد جدیتری به خود میگیرد. بهتازگی، تصمیم آژانس خلاق The Working Assembly (TWA) برای استفاده از تصاویر تولیدشده توسط هوش مصنوعی در طراحی هویت بصری اپلیکیشن خاطرهنویسی صوتی Untold، واکنشها و پرسشهای متعددی را در میان جامعه طراحان برانگیخته است. تام می (Tom May)، نویسنده و منتقد حوزه طراحی، در یادداشتی در نشریه Creative Boom این رویکرد را به چالش کشید و این پرسش را مطرح کرد که چرا این آژانس به جای همکاری با یک تصویرساز انسانی، به سراغ هوش مصنوعی رفته است؛ پرسشی که میکلا برونو (Michela Bruno)، طراح گرافیک و هنرمند موشن نیز آن را بازتاب داد.
در پاسخ به این انتقادها، جولین دلیسل (Jolene Delisle)، مؤسس آژانس The Working Assembly، دلایل استراتژیک و فنی این تصمیم را تشریح کرده است که ابعاد تازهای از کاربرد هوش مصنوعی در آینده برندسازی را نشان میدهد.
پاسخ مؤسس آژانس: فراتر از یک کتابخانه تصویری ثابت
جولین دلیسل معتقد است که این پروژه اساساً رقابتی میان هوش مصنوعی و تصویرساز انسانی نبوده و هدف آنها جایگزینی نیروی کار انسانی نبوده است. او توضیح میدهد: «مسئله برای ما این نبود که هوش مصنوعی را در مقابل تصویرساز قرار دهیم یا تصویرسازی را حذف کنیم. این تصمیم مستقیماً از ماهیت محصولی که برای Untold میساختیم سرچشمه گرفت. تصاویر موجود در این سیستم بصری باید به آنچه کاربران بیان میکنند — یعنی احساسات، افکار و تجربیات آنها — پاسخ دهند و همگام با استفاده از محصول تکامل یابند.»
به گفته دلیسل، آژانس TWA به دنبال خلق یک کتابخانه ثابت از تصاویر نبود، بلکه میخواست سیستمی پویا طراحی کند که بتواند به طور مداوم به کاربر واکنش نشان دهد. او میافزاید: «ما به دنبال راهی ارزانتر برای تولید مجموعهای از تصاویر نبودیم، بلکه پویایی و واکنشگرا بودن سیستم، بخش اصلی ایده ما بود.»
فرآیند فنی: توسعه عامل هوش مصنوعی اختصاصی بر پایه هنر انسانی
دلیسل جزئیات بیشتری درباره نحوه تولید این آثار هنری ارائه میدهد و تأکید میکند که این فرآیند صرفاً با وارد کردن چند دستور متنی ساده در یک ابزار تولید تصویر انجام نشده است. او میگوید: «ما کار خود را با یک مرجع بصری که توسط انسان خلق شده بود آغاز کردیم. سپس یک عامل هوش مصنوعی (AI agent) سفارشی پیرامون مجموعهای بسیار دقیق از قوانین خلاقانه و چارچوبهای مشخص ساختیم.»
یکی از اعضای تیم TWA تصویرسازی اولیه را به طور اختصاصی برای این پروژه طراحی کرد و همان اثر به مرجع اصلی سیستم هوش مصنوعی تبدیل شد. دلیسل توضیح میدهد که فرآیند کار به این صورت نبوده که تصویر اولیه وارد سیستم شود و خروجی نهایی بلافاصله به دست آید؛ بلکه تیم زمان زیادی را صرف شخصیسازی و اصلاح خروجیها کرد تا جزئیاتی مانند بافت، لحن، نورپردازی، ترکیببندی و تمام ظرافتهای سبک تصویرسازی مورد نظر به درستی پیادهسازی شوند.
مؤسس TWA این رویکرد را به دستورالعملهای سنتی برند (Brand Guidelines) تشبیه میکند: «شما یک زبان بصری و مجموعهای از قوانین خلق میکنید تا برند بتواند بدون نیاز به اینکه طراح اولیه تکتک داراییهای بصری را بسازد، به تولید محتوای جدید ادامه دهد. در این پروژه، ما آن قوانین را در سیستمی کدگذاری کردیم که میتواند به طور پویا به آنچه مردم در Untold به اشتراک میگذارند، پاسخ دهد.»
تنشهای اخلاقی و تغییر نقش طراح در آینده
دلیسل به عنوان یک فعال حوزه خلاقیت، دغدغهها و مخالفتهای موجود در این زمینه را درک میکند. او میگوید: «من تنش موجود در این ایده را درک میکنم؛ اینکه صدای انسان که امری بسیار شخصی و انسانی است، توسط یک ماشین به تصویر کشیده شود. ما از این تنش فرار نکردیم. به نظر من، این یکی از جذابترین جنبههای پروژه است و این پرسش را مطرح میکند که مالکیت معنوی و خلاقیت انسان در چنین سیستمی از کجا شروع میشود و در کجا پایان مییابد.»
او تأکید میکند که آژانس TWA همواره با تصویرسازان، عکاسان و هنرمندان متعددی همکاری میکند و این پروژه به معنای کاهش ارزش کار آنها نیست. تفاوت اصلی در این است که از هوش مصنوعی برای بازتولید کاری که میشد به یک هنرمند سفارش داد استفاده نشده، بلکه ابزاری بوده برای خلق تجربهای پویا که با هر بار باز کردن اپلیکیشن، به شکلی متفاوت و معنادار ظاهر میشود.
دلیسل معتقد است با تکامل این ابزارها، نقش طراحان تغییر خواهد کرد: «نقش طراح از ساخت فیزیکی تکتک اجزا، به سمت ایجاد ورودیهای درست، تعیین پارامترها، کیوریتوری، ویرایش و تشخیص درست یا غلط بودن خروجیها تغییر خواهد کرد. شما همچنان به نگاه هنری، تفکر، مهارت و سلیقه نیاز دارید. ابزارها این تصمیمها را برای شما نمیگیرند و طراح انسان همچنان بخش حیاتی این فرآیند است که هدایت خلاقانه و اصلاحات نهایی را بر عهده دارد.»