اتحادیه اروپا با اعمال قوانین سختگیرانه «قانون خدمات دیجیتال» (DSA) بر پلتفرمهای ChatGPT، Reddit و Roblox، نظارت بر غولهای فناوری را وارد فاز جدیدی کرده است. همزمان، شرکتهای بزرگ فناوری مانند Meta و Sony با اتخاذ استراتژیهای نوین تبلیغاتی، در تلاش برای دور زدن محدودیتهای سنی و افزایش درآمدهای خود از طریق مخاطبان خاص هستند. این تحولات نشاندهنده تغییرات عمیق در چشمانداز نظارتی و تجاری رسانههای دیجیتال است.
مقررات سختگیرانه اتحادیه اروپا برای پلتفرمهای بزرگ جدید
بر اساس گزارشهای منتشر شده، پلتفرمهای ChatGPT، Reddit و Roblox اکنون به دلیل داشتن بیش از ۴۵ میلیون کاربر فعال ماهانه در اتحادیه اروپا، مشمول قوانین سختگیرانه «قانون خدمات دیجیتال» (DSA) شدهاند. کمیسیون اروپا پلتفرمهای Reddit و Roblox را به عنوان «پلتفرمهای آنلاین بسیار بزرگ» (VLOPs) و ابزار هوش مصنوعی ChatGPT متعلق به شرکت OpenAI را به عنوان «موتور جستجوی آنلاین بسیار بزرگ» (VLOSE) طبقهبندی کرده است.
این نامگذاری جدید به این معنی است که این سه پلتفرم تنها چهار ماه فرصت دارند تا خود را با تعهدات اضافی تعیینشده توسط DSA تطبیق دهند. این تعهدات شامل ارزیابیهای اجباری ریسک در زمینههایی مانند تبعیض، محافظت از کاربران زیر سن قانونی و جلوگیری از انتشار محتوای غیرقانونی است. علاوه بر این، پلتفرمهای مذکور موظفند دادههای خود را با کمیسیون اروپا، مقامات ملی و پژوهشگران به اشتراک بگذارند. یکی از نکات برجسته این قوانین، الزام به ایجاد یک «مخزن عمومی و در دسترس برای تبلیغات» است.
این طبقهبندی جدید، ChatGPT، Reddit و Roblox را در همان ردیف شرکتهای بزرگی چون Meta، Google و TikTok قرار میدهد که پیش از این با جریمههای سنگین به دلیل نقض قوانین اتحادیه اروپا مواجه شدهاند. تا کنون، پلتفرم X تنها شرکتی بوده که به دلیل نقض قوانین DSA، بهویژه در زمینه شفافیت تبلیغات و دسترسی پژوهشگران به دادهها، جریمه شده است.
تلاش متا برای مقابله با ممنوعیتهای سنی از طریق اینفلوئنسرها
در حالی که کشورهای مختلف در سراسر جهان در حال بررسی ممنوعیت استفاده از شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال هستند، شرکت Meta با استفاده از کمپینهای تبلیغاتی و پرداخت هزینه به اینفلوئنسرهای والدین، تلاش میکند با این ایده مقابله کند. این شرکت به دنبال ترویج طرح «حسابهای نوجوانان» (Teen Accounts) خود است.
طرح «حسابهای نوجوانان» راهکار متا برای مقابله با این استدلال است که شبکههای اجتماعی ذاتاً برای کودکان مضر یا خطرناک هستند. این حسابها به نوجوانان ۱۳ تا ۱۶ ساله اجازه دسترسی به پلتفرم را میدهند، اما محدودیتهایی را برای زمان استفاده از صفحه نمایش و نوع محتوا اعمال میکنند. کیتی پاول (Katie Paul)، مدیر سازمان پژوهشی «پروژه شفافیت فناوری» (Tech Transparency Project)، در گفتگو با رسانه Rest of World اعلام کرد که کمپین جدید متا با هدف القای این پیام طراحی شده که «متا قادر به خودتنظیمی است و نیازی به ممنوعیتهای قانونی نیست». با این حال، پاول اشاره میکند که منافع شخصی متا در این طرح کاملاً واضح است، زیرا کاربران جوان برای برنامههای رشد این شرکت حیاتی هستند.
برخی از فعالان حقوق دیجیتال نیز با ممنوعیتهای کامل مخالفت دارند. دیوید گرین (David Green)، وکیل ارشد گروه غیرانتفاعی حقوق دیجیتال «بنیاد مرزهای الکترونیکی» (EFF)، معتقد است که ممنوعیتهای مطلق شبکههای اجتماعی، جوانان را از حقوق اساسی انسانی خود محروم میکند.
با این حال، برخی از اینفلوئنسرهایی که پیام متا را تبلیغ میکنند، پیش از این دیدگاه متفاوتی داشتند. برای نمونه، هیتن تجوانی (Hiten Tejwani)، بازیگر هندی که پیش از این فرزندان خود را تا سن ۱۶ سالگی از حضور در شبکههای اجتماعی منع کرده بود، پس از دریافت پیشنهاد مالی از سوی متا برای همکاری در این کمپین، موضع خود را تغییر داد. او اکنون در ویدیویی خطاب به بیش از ۷۰۰ هزار دنبالکننده خود میگوید: «اینستاگرام برای نوجوانان مناسب است.»
ورود سونی به بازار تلویزیونهای رایگان تحت پشتیبانی تبلیغات (FAST)
شرکت سونی (Sony) اعلام کرده است که ویژگی جدیدی به نام "Live TV on PS5" را راهاندازی میکند که شامل بیش از ۱۰۰ کانال تلویزیونی رایگان تحت پشتیبانی تبلیغات (FAST) است. این اقدام با هدف دسترسی به جامعه گیمرها انجام میشود که به طور سنتی مخاطبانی سخت برای تبلیغدهندگان به شمار میروند، زیرا نسبت به تبلیغات پذیرا نیستند و کمتر در محیطهای رایج تلویزیونهای متصل به اینترنت (CTV) حضور دارند.
بر اساس گزارش Variety، سونی برای جذب این مخاطبان گریزان، ترکیبی از کانالهای ورزشی، خبری، اکشن، ترسناک و کانالهای اختصاصی جامعه کاربری را ارائه میدهد. علاوه بر این، دو کانال جدید انیمه برای سرویس Crunchyroll که متعلق به سونی است، ایجاد خواهد شد. سونی برای مدیریت و ارائه این تبلیغات با پلتفرمهای فروش تبلیغات ویدئویی Publica و PubMatic همکاری میکند.
تلاش سونی برای افزایش درآمدهای تبلیغاتی در شرایطی صورت میگیرد که شرکتهای بازیسازی با افزایش هزینههای تولید کنسول مواجه هستند. هیروکی توتوکی (Hiroki Totoki)، رئیس و مدیرعامل سونی، اخیراً به وال استریت ژورنال اعلام کرده است که بازاریابی کنسول پلیاستیشن ۵ برای مشتریان جدید اکنون نسبت به درآمدزایی از پایگاه کاربران فعلی (که شامل ۱۲۵ میلیون کاربر فعال است) در اولویت دوم قرار دارد.
تحولات کلیدی در حوزه هوش مصنوعی و تبلیغات دیجیتال
در همین حال، کسبوکار تبلیغاتی شرکت OpenAI تنها شش ماه پس از راهاندازی، به نرخ درآمد سالانه ۱ میلیارد دلار رسیده است. این شرکت همچنین به بزرگترین مشتریان خود اجازه میدهد تنها زمانی هزینه پرداخت کنند که ابزار هوش مصنوعی به درستی کار کند.
در تحولی دیگر، ساندیا دواناتیان (Sandhya Devanathan)، معاون سابق بخش هند و جنوب شرق آسیا در شرکت متا، به OpenAI پیوسته است تا مدیریت رشد، شراکتها، انطباق با قوانین و عملیات این شرکت را در جنوب شرق آسیا و استرالیا بر عهده بگیرد. همزمان، یک مدیر سابق امنیت سایبری نیروی هوایی با استفاده از شبکههای اجتماعی به مصرفکنندگان آموزش میدهد که چگونه دادههای خود را مسموم کنند تا کارایی تاکتیکهای تبلیغاتی را کاهش دهند.