خطوط هوایی جهان در رقابتی شتابان برای تجهیز ناوگان خود به اینترنت ماهوارهای استارلینک (Starlink) هستند. این شرکتها با وجود هزینههای بسیار بالای نصب و راهاندازی، شرطبندی بزرگی روی این فناوری انجام دادهاند تا بتوانند مشتریان بیشتری را به خود جذب کنند. در سالهای گذشته، اینترنت داخل پرواز همواره سرویسی غیرقابل اتکا بود که مسافران برای استفاده از آن باید حدود ۱۰ دلار پرداخت میکردند، بدون آنکه از کیفیت و اتصال پایدار آن اطمینان داشته باشند. اما در طول چند سال کوتاه، این وضعیت به سرعت تغییر کرده و همکاری با استارلینک به یک ابزار رقابتی ضروری برای ایرلاینها تبدیل شده است تا بتوانند در بازار پرفشار هوانوردی به رقابت بپردازند.
هزینههای سنگین تجهیز ناوگان به اینترنت ماهوارهای
بر اساس برآوردهای صنعت هوانوردی، مجهز کردن هواپیماها به اینترنت ماهوارهای مدار پایین زمین (LEO) ارزان تمام نمیشود. هزینه نصب تجهیزات استارلینک برای هر فروند هواپیمای تکراهرو (single-aisle) حدود ۵۰۰ هزار دلار تخمین زده میشود. علاوه بر این هزینه اولیه، ایرلاینها باید سالانه حدود ۱۸۰ هزار دلار بابت هزینههای اشتراک ماهانه برای هر هواپیما پرداخت کنند. این ارقام برای هواپیماهای پهنپیکر (widebody) به دلیل استفاده از بدنههای کامپوزیتی و مصرف داده بالاتر، حتی از این هم بیشتر است. با این حال، روند تجهیز ناوگان با سرعت در حال اجراست.
صفآرایی ایرلاینها؛ از استارلینک تا آمازون
در ایالات متحده، اکثر خطوط هوایی بزرگ قراردادهای خود را با استارلینک نهایی کردهاند. شرکتهای Alaska، Hawaiian، United، Southwest، American و Frontier از جمله این ایرلاینها هستند. در این میان، تنها چند استثنا وجود دارد؛ شرکتهای Delta، JetBlue و Allegiant هنوز به شبکه استارلینک نپیوستهاند. دو شرکت دلتا و جتبلو مسیر متفاوتی را انتخاب کرده و به سراغ پروژه اینترنت ماهوارهای آمازون یعنی Amazon LEO (که پیشتر با نام پروژه کویپر یا Project Kuiper شناخته میشد) رفتهاند. تعداد اندکی از ایرلاینهای ارزانقیمت نیز هنوز هیچ قراردادی برای استفاده از ماهوارههای مدار پایین زمین امضا نکردهاند.
در سطح بینالمللی نیز تقاضا برای استارلینک بسیار بالاست. هلدینگ هواپیمایی IAG، شرکتهای Air France، Lufthansa، Emirates و Qatar Airways تنها نمونههایی از ایرلاینهای بزرگی هستند که قراردادهای همکاری با استارلینک امضا کردهاند تا این خدمت را به مسافران خود ارائه دهند.
تغییر رفتار مسافران و برنامههای توسعه ایرلاینها
اگرچه در حال حاضر بیشتر پروازهای منطقهای در ایالات متحده به استارلینک مجهز شدهاند، اما این سرویس از هماکنون بازخورد بسیار مثبتی از سوی مسافران کثیرالسفر دریافت کرده است. اکنون وبسایتهایی ایجاد شدهاند که به مشتریان امکان میدهند قبل از خرید بلیط، مجهز بودن پرواز خود به اینترنت استارلینک را بررسی کنند. ایرلاینها نیز به نوبه خود این ویژگی را به شدت در اپلیکیشنهای موبایل و در طول پرواز تبلیغ میکنند. برخی از مسافران حتی در شبکههای اجتماعی اعلام کردهاند که دیگر تمایلی به پرواز با خطوط هوایی فاقد استارلینک ندارند.
با وجود اینکه آمار واقعی نصب تجهیزات هنوز از اهداف بلندپروازانه اعلامشده عقب است، اما سرعت اجرای پروژهها رو به افزایش است:
- شرکت United هدفگذاری کرده است که تا پایان سال ۲۰۲۶ میلادی، ۱,۰۰۰ فروند هواپیمای خود را به این سیستم مجهز کند.
- شرکت Alaska تجهیز ناوگان منطقهای خود را به پایان رسانده و اعلام کرده که برنامه توسعهاش جلوتر از جدول زمانبندی پیش میرود.
- شرکت Southwest نیز از تابستان امسال پروازهای مجهز به استارلینک خود را آغاز کرده است.