شدت گرفتن استفاده از هوش مصنوعی مولد باعث جهش بیسابقهای در ایجاد وبسایتهای «ساختهشده برای تبلیغات» (MFA) شده است؛ پدیدهای که هشدار کارشناسان صنعت تبلیغات را به واقعیت تبدیل کرده است. بر اساس پژوهش تازهای که توسط شرکت تحقیقاتی DecryptAds منتشر شده، بیش از ۲۱۰۰ وبسایت آشپزی و دستور پخت شناسايی شدهاند که تماماً توسط هوش مصنوعی تولید شده و با الگوی رسانههای MFA اقدام به درآمدزایی از طریق بسترهای تبلیغات برنامهپذیر (Programmatic Ad Tech) میکنند. این گزارش نشان میدهد تبلیغات متعلق به برندهای برجسته و شرکتهای لیست Fortune 500 در این وبسایتهای کمارزش نمایش داده شدهاند.
سازوکار شبکههای محتوایی هوش مصنوعی و دور زدن شفافیت
بررسیهای صورتگرفته روی فایلهای ads.txt و sellers.json توسط DecryptAds نشان میدهد که این وبسایتهای دستور پخت عمدتاً از طریق پلتفرمهای سمت عرضه (SSP) و همکاران فناوری تبلیغاتی مستقر در مناطق جغرافیایی پرریسک (risky geos) کسب درآمد میکنند. به گفته Zach Edwards، همبنیانگذار و مدیر محصول و تحقیقات DecryptAds، این مناطق شامل کشورهایی نظیر روسیه، چین، قبرس، ترکیه و امارات متحده عربی هستند که یا تحت تحریمهای آمریکا قرار دارند یا نرخ جرم سایبری در آنها بالا است.
این وبسایتها با کپیبرداری از ترندهای ویروسی یا بازنویسی صفحات محبوب آشپزی، محتوایی بدون نظارت انسانی تولید میکنند. در برخی موارد، ترکیبی از کلمات کلیدی جستجو منجر به خلق غذاهای عجیب نظیر «دیپ چیکن بوفالو و شکلات داغ» شده است. با وجود اینکه هیچ مدرکی مبنی بر وقوع جرم سایبری مستقیم توسط این سایتها یافت نشده، ارزشمندی فضای تبلیغاتی آنها کاملاً زیر سؤال است زیرا صرفاً برای بازی با شاخصهای نمایشپذیری (viewability) طراحی شدهاند.
جنجال هویتهای جعلی و سیاستهای تازه گوگل
یکی از دلایل اصلی دشواری شناسایی این شبکهها، ساخت پروفایلهای ساختگی برای نویسندگان است. صفحات «درباره ما» در این سایتها از آواتارهای انسانی تولیدشده با هوش مصنوعی، عکسهای شاتراستاک، تصاویر سرقتشده از آشپزان واقعی یا حتی تغییریافته چهره افراد مشهور نظیر Emily Blunt استفاده میکنند. عدم افشای غیرواقعی بودن این نویسندگان، صریحاً با بهروزرسانی اخیر سیاستهای محتوای مفید (Helpful Content Update) گوگل مغایرت دارد.
بر اساس سیاستهای جدید گوگل، ساخت پروفایلهای جعلی برای پدیدآورندگان محتوا نوعی فریبکاری محسوب شده و سیگنالی از کیفیت پایین صفحه ارزیابی میشود. با این حال، برخی فعالان صنعت تبلیغات معتقدند رهنمودهای موتور جستجوی گوگل الزاماً مستقیماً به بسترهای تبلیغاتی تعمیم داده نمیشود. یکی از منابع آگاه در یک شرکت SSP که نخواسته نامش فاش شود، اشاره کرده است که کاربران واقعی همچنان روی این لینکها کلیک کرده و با محتوا درگیر میشوند، بنابراین نمیتوان ارزش آن را کاملاً صفر دانست.
واکنش پلتفرمهای adtech و ابهام در زنجیره تامین
تیم پژوهشی DecryptAds با بررسی ۳۰۰ شرکت فناوری تبلیغاتی در مناطق پرریسک و تحلیل دادههای DNS و گواهیهای SSL، ابتدا ۴۰۰ سایت مشکوک را شناسایی کرد و سپس با ردگیری بیش از ۱۹۰ ردپای فنی (technical footprints)، موفق به کشف ۲۱۱۶ سایت مرتبط شد. در این گزارش ادعا شده که پلتفرم HBAgency با ۱۶۳۱ سایت از این فهرست همکاری داشته است.
در پاسخ به این گزارش، سخنگوی HBAgency اعلام کرد که تمامی ناشران جذبشده توسط ارزیابهای مستقل کلاهبرداری بررسی میشوند و این شرکت هیچگونه فعالیت مستقیمی در کشورهای تحت تحریم نظیر روسیه، بلاروس، ایران و کره شمالی ندارد. همچنین پلتفرم MonetizeMore که نامش در کنار ۱۱ سایت آمده بود، اعلام کرد که تبلیغات فعال روی این دامنهها ندارد و فرایند پالایش ناشران خود را تشدید کرده است.
از سوی دیگر، شرکت Ezoic که طبق گزارش با ۴۰۷ سایت همکاری داشته، از رویکرد ارزیابی محتوا دفاع کرد. Ezoic در بیانیهای اعلام کرد: «صنعت باید محتوا را بر اساس کیفیت و کاربردی بودن آن قضاوت کند، نه اینکه نحوه تولید آن را ملاک قرار دهد. اگر دستور پختی توسط هوش مصنوعی تولید شده اما درست کار کند و نیاز مخاطب را برطرف سازد، ارزش تبلیغاتی خود را داراست.» این شرکت افزود که بیش از ۹۸ درصد درخواستهای ورود ناشران را رد میکند.
شرکت Mintegral نیز اعلام کرد تمرکز اصلی آن بر تبلیغات درونبرنامهای موبایل است و هیچ سابقه ناامنی دادهای یا درخواست حکومتی برای دسترسی به اطلاعات کاربران نداشته است. این پیچیدگیها نشان میدهد بسترهای افشای عمومی مانند ads.txt ناقص هستند و شفافسازی کامل زنجیره تامین تبلیغات برنامهپذیر همچنان چالش بزرگی برای برندها و پلتفرمها خواهد بود.
